De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 280

natuurlijk niet, dat men over de oorlog en bezetting sprak. Alleen

werd vanwege de omstandigheden besloten de jaarvergadering op

10 en 11 juli niet te Middelburg maar te Utrecht te houden. Het

gewone leven ging vooreerst ongestoord door.

Ongeveer tijdens de jaarvergadering van de VU, half juli 1940,

verscheen een tweede druk van het boek Saevis Tranquillus in

Undis, het commentaar op het Antirevolutionaire Partij-programma

door Colijn. Het zware handboek bevatte een bijlage, die ook

afzonderlijk verkrijgbaar was, getiteld: Op de Grens van Twee

Werelden. Het woord vooraf was gedateerd op 25 juni 1940, drie

dagen na de capitulatie van Frankrijk. Volgens Colijn was de oorlog

door Duitsland gewonnen. Hij gaf de schuld van het uitbreken

ervan aan de te Versailles in 1919 van Duitsland verlangde

herstelbetalingen en aan de vooroorlogse democratie. Colijn was

voorstander van een 'gezonde en dus geoorloofde Reaalpolitiek.'

Hij wenste 'het behoud eener constitutioneele monarchie onder

leiding van Oranje met het daaruit voortvloeiende behoud onzer

geestelijke vrijheden' en 'een belangrijke versterking van het

staatsgezag.' De brochure-bijlage ging hoofdzakelijk over

economische zaken en miste elk woord dat blijk gaf van enig

geestelijk inzicht in de ideologie van het Nationaal-Socialisme.

Er was geestehjke leiding nodig. Nederland was overrompeld,

Frankrijk capituleerde, er was geen front meer in West-Europa en

in het Oosten hadden Stahn-Rusland en Hitler-Duitsland samen

Polen verdeeld. In Den Haag had de Oostenrijker A. Seyss-Inquart

als Reichskommissar of Rijkscommissaris de opdracht om het

Nederlandse volk politiek rustig te houden, economisch in te

schakelen in de oorlogvoering van Duitsland en geestelijk om te

scholen en rijp te maken voor aansluiting bij Hitlers groot-ger-

maanse rijk.

Seyss-Inquart beloofde dat aan de Nederlandse bevolking geen

vreemde politieke denkbeelden zouden worden opgedrongen. CoUjn

faalde door daaraan geloof te hechten en door uit te gaan van een

definitieve overwinning van Duitsland. Toen hij zijn falen inzag, kon

hij dat niet publiek kenbaar maken, en bleef het bij een betere

standpuntsbepaling io besloten vergaderingen.

Over een breed fi-ont stimuleerde Schilder toen tot geestehjk

verzet, niet tegen de militaire overmacht, maar tegen de geest van

het Nationaal-Sociahsme, de geest van defaitisme en aanpassing en

tegen de brutahteiten van de N.S.B. 'Wie weet niet, dat elke

274

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen