Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 72

zij van kerkformeering. . . . De eenheid der Kerk heeft de eenheid

des geestes gebroken, — alleen door de veelheid der kerken keert

de eenheid in Christus terug.'

Maar het aantal besliste medestanders was een minderheid geworden.

Later schreef broeder W. Kuhler hem over deze tijd: 'dat ik u niet zon-

der voorbehoud volgen kon in de tactiek in de kerkelijke strijd gebezigd,

en welke tactiek, dit zult ge niet ontkennen niet zelden ja meestal tot te-

leurstellingen leidde.' Ook de rijke bierbrouwer W. Hovy, waarvan we

nog veel zullen horen, dacht er zo over.

Vooral het uitstellen van de breuk om de kerkelijke goederen veilig

te stellen, kon menigeen niet waarderen.

Om het vertrouwen in zijn bedoelingen te versterken, schreef Kuyper

toen zijn Confidentie. Groen reageerde wel viermaal met instemming op

deze brochure, die echter als historische bron inzake Kuypers bekering

(zoals we gezien hebben), niet betrouwbaar is te noemen.

Vanaf de dood van Thorbecke trok Groen zich terug als 'de geemeri-

teerde veldheer', die blijk wenste te geven van zijn 'ingenomenheid met

De Standaard' en van zijn 'homogeniteit en vriendschap' met Kuyper

als 'de nieuwe Veldheer'. Groen noemde hem 'mijn vriend en de

scherpstziende politicus welligt van ons Land'. Hij liet de zaken aan

hem over en verzorgde zijn nalatenschap door oude brieven te schiften

en uit te geven. Hij bleef door Kuyper op de hoogte, maar wenste geen

verantwoordelijkheid te dragen.

Kuyper daarentegen verlangde telkens steun en instemming van

Groen en dat niet alleen om de publieke erkenning.

Aan zijn publiek vertoon van zekerheid ging telkens onzekerheid

vooraf en ook daarom zocht hij steun bij Groen als vaderfiguur. Kleine

verschillen kwamen daarbij in hun briefwisseling aan het licht. Groen

wilde geen binding aan een programma en hij wel. Groen kwam uit het

Réveil, dat Kuyper kleurloos noemde. Hij wilde in Groens voetspoor

'het republikeinsch. Gereformeerd en Oranje-monarchaal element' ac-

centueren, maar Groen zelf was aristocraat en niet 'zuiver' gerefor-

meerd.

Kuyper schreef: 'De toekomst onzer positie eischt, dat tot den einde

toe voor het publiek blijke, dat uw profetenmantel op de Standaard

rust.'

Groen reageerde afwijzend door te antwoorden: 'Ik ben oud, zwak,

spoedig moê.'

Inzake De Standaard was hij 'dankbaar en voldaan', maar voortdu-

rende publieke bijval wilde hij niet telkens geven.

In maart 1873 had Kuyper, die door een keelontsteking aan huis ge-

68

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen