Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 131

duel was wel verboden, maar de traditie van het ridderschap werd met

de pen voortgezet. Onbewust oneerlijk, dat was een innerlijk tegenstrij-

dige term. In feite ging het om de leiding in de strijd tussen Kuyper en

zijn tegenstanders, waaronder in de eerste plaats Gunning.

Terwijl Kuyper de persoonlijke omgang met Gunning afwees, bond

hij Lohman sterker aan zich en aan de VU. De briefwisseling tussen die

twee laat een gecompliceerde verhouding zien. Zij waren door Groen

bondgenoten en door hun karakter rivalen. Kuyper trachtte Lohman

eenvoudig aan zichzelf en zijn zaak te binden, maar Lohman analyseer-

de voortdurend hun onderlinge relatie en trachtte tot elke prijs zijn zelf-

standigheid te bewaren.

Om aan te geven dat Lohman al vanaf het begin met het totstandko-

men van de VU had meegedaan, deelde Kuyper in De Heraut mee dat

het woord 'mitsdien' uit artikel 2 van de statuten van de VU een formu-

lering van Lohman was geweest. Lohman was door Rutgers en Kuyper

overgehaald lid van de Vereniging en zelfs curator te worden, en Kuyper

wenste dat hij hoogleraar werd om de juridische faculteit voldoende ni-

veau te geven. Er was een vriendschap tussen hen ontstaan en ze schre-

ven over hun gezondheid en gezin, ook al waren er telkens weer conflic-

ten.

Ook voor de nuchtere Lohman had Kuyper iets bijzonders. Wekelijks

stroomde een vloed van meditatieve en theologische inzichten naar zijn

lezers. Zijn artikelen hadden een mystieke gloed, een logische gedach-

tenontwikkeling en ze waren steeds voorzien van een bijbels etiket. De

betovering die van zijn persoonlijkheid uitging, werkte bij Lohman niet.

En het sterke gevoel, waarmee bijvoorbeeld Gunning en Kuyper samen

'in de binnenkamer' baden, kende de nuchtere Lohman niet. Daarvoor

in de plaats telde de opdracht van Groen zwaar, om met Kuyper samen

te werken. De agressie van Kuyper, die zich uitte in felle aanvallen en

spitse vondsten, wekten bij Lohman verschillende reacties: instemming

soms, maar ook rivaliteit en verontwaardiging.

Kuyper probeerde curator Lohman los te maken van zijn leermeester

Gratama en hem aan zichzelf te binden. In die zelfde tijd trachtte hij te

delen in het prestige, dat curator Keuchenius bij de 'kleine luyden' be-

zat. Hoewel hij het vaak oneens was met de oudere en eigenzinnige mr.

L.W.C. Keuchenius, vernoemde hij zijn jongste zoon, geboren in sep-

tember 1882, naar hem: Levinas Willem Christiaan. Door Keuchenius

had hij in Ons Program ook over Nederlands Oost-Indië kunnen schrij-

ven en in een vroeg stadium kritiek kunnen oefenen op het nederlandse

optreden, dat leidde tot de Atjeh-oorlog. Door Keuchenius had hij een

band met de koloniën.

Van al zijn collega's was Rutgers het meest eensgezind met Kuyper.

127

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen