De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 279

heid', schreef hij op 15 mei in De Standaard. Op 26 mei schreef

H.H. Kuyper in De Heraut over de koningin: Een heldenrol was

'voor Haar, die we als Landsmoeder hef hadden (sic!), niet

weggelegd.' Op 3 mei had hij nog geschreven: 'Ons volk vereenige

zich te vaster in trouw aan onze Koningin en aan onze Regeering.

Het zorge, dat geen verraders of spionnen in ons midden worden

geduld.' Voor hen had hij de doodstraf weer willen invoeren. In

juni 1940 schreef hij over verootmoediging en het gebed voor ons

koninkhjk gezin, 'al zal men dit met voorzichtigheid hebben te

doen.' En op 30 juni verzuchtte hij, nadat hij waarschuwde tegen

een zelf uitgelokt martelaarschap: 'Het is niet gemakkelijk de zoon

van een groot man te zijn, heeft men wel terecht gezegd, want

geniale gaven zijn zelden een erfdeel.'

H.H. Kuyper was een oud man, en misschien heeft hij het een

last gevonden om ook in de bezettingstijd de erfenis van zijn vader

te moeten verdedigen. Hij bleef met De Heraut leiding geven, maar

gebrek aan geniale gaven was geen aübi voor zijn duidelijke servili-

teit tegenover de bezetter. De kerkeUjke voorbede voor de koningin

moest volgens hem 'met voorzichtigheid' geschieden. Als we baden

voor de overheid, wist God wel welke overheid we bedoelden, zei

hij. Hij was het Duitse bewind 'dankbaar' voor de terugkeer van de

krijgsgevangenen. Hij had 'bewondering' voor de snelheid waarmee

Hitlers overwinningen plaatsvonden. En zo bleef zijn houding in de

oorlog.

Heel anders reageerde K. Schilder op de bezetting. Hij was één

der weinigen die tot geestelijke strijdbaarheid opriep. Kernachtig

schreef hij 'Aan een jongeren tijdgenoot': 'Ik zeg niet tegen jou: het

valt nog al mee; en evenmin: het valt tegen. Want ik weet niet, wat

er komt. Ik zèg alleen maar: val jij nu niet tegen.'

Na de oorlog schreef ds. Th. DeUeman over de Reformatie-

artikelen van Schilder in het oorlogsgedenkboek van de

Gereformeerde Kerken: 'Onvergetelijk bhjft voor ieder de

ontroering, waarin de angstpsychose brak, toen hij Schilders artikel

las: De schuilkelder uit, de uniform aan.'

Op 1 juni 1940 kwam het College van Directeuren van de VU

weer als gewoonUjk in het Kuyperhuis in Den Haag bijeen. Alle

acht directeuren: dr. H. CoUjn, mr. H. Bijleveld, mr. H. Bos, dr.

J.J.C, van Dijk, J. Schouten, G. Wolzak, mr. J. Terpstra en mr.

G.H.A. Grosheide, waren aanwezig met de president-curator mr. S.

de Vries en de rector prof. dr. A. Sizoo. Uit de notulen blijkt

273

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen