Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 210

schap van den Logos', sprak hij over het belijden van de beginselen om

ze in de wetenschap toe te passen en uit te werken.

'Immers het ligt in den aard van beginselen, dat ze niet gevonden

worden na een uitgebreid onderzoek van allerlei detailvragen,

maar dat ze omgekeerd als lichten op ons pad gebruikt worden.'

Maar in zijn rectorale oratie van 1896 over: 'Ideëel en Reëel', zei hij:

'Wij, hoogleeraren aan de Vrije Universiteit, hebben de roeping,

om, voor zoover onze krachten en gaven reiken, de diepste begin-

selen onzer wetenschap zoo zuiver mogelijk op te sporen en in 't

licht te stellen.'

Bij Woltjer dus een duidelijk verschil tussen: kennen en belijden, niet

zoeken maar gebruiken in 1891, en na 1895: wel zoeken, opsporen en

in het licht stellen. Een verschil dat van grote betekenis was voor iemand

die zich statutair aan die beginselen moest binden, of reeds had gebon-

den.

De hoofdbronnen, waaruit de beginselen van het Calvinisme opge-

diept moesten worden, hebben we in het eerste hoofdstuk van dit boek

opgesomd. Het waren exact de bronnen, die de hoogleraar Scholten had

opgenoemd in zijn: Leer van de Hervormde Kerk. Als student hadden

Kuyper en Rutgers geleerd welke bronnen dat waren, evenals Bavinck,

de dogmaticus van de Theologische School te Kampen.

Deze vier hoofdbronnen, waaruit de gereformeerde beginselen van de

grondslag der VU opgediept zouden moeten worden, werden bovendien

door de overige stellingen gevat in een breder kader. Dat kader was af-

komstig uit de Encyclopaedie der Heilige Godgeleerdheid van Kuyper.

Dat werk werd door Kuyper opgevat als het betrouwbare, wetenschap-

pelijke fundament voor de VU.

De beginselen van de Vrije Universiteit zouden op die wijze ertoe lei-

den, dat alle studenten en docenten bij de wereldbeschouwing van Kuy-

per uitkwamen.

Op de medewerking van de theologen van de VU kon Kuyper reke-

nen. Ook Fabius volgde hem op theologisch terrein. Van Woltjer had

Kuyper een aantal grondgedachten door zijn Encyclopaedie gevlochten.

Rutgers en Geesink hadden gedeelten van de Encyclopaedie vóór de pu-

blikatie gelezen en Woltjer nam het hele werk vooraf door.

De stellingen werden dan ook door de senaat overgenomen, op de

stemmen van vader en zoon Lohman na. Door aanvaarding van de stel-

lingen wist Kuyper hen in de senaat te isoleren.

204

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen