Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 91

lijke actie tegen het wetsontwerp. Door de katholieken werden adressen

met ongeveer 150.000 stemmen van gezinshoofden tegen het wetsont-

werp aan de koning aangeboden. Schaepman was van die actie de drij-

vende kracht. Lohman ontwierp de memorie bij het grote protestantse

volkspetitionnement, dat Kuyper herschreef en dat 305.102 stemmen

kreeg en de instemming van 306 hervormde kerkeraden en 108 afge-

scheiden gemeenten.

Kuyper leefde op: 'de tijden zijn schoon om te leven', schreef hij Loh-

man.

Mr. dr. P.J. Elout van Soeterwoude, de vriend van Groen, ging met

Lohman en andere vertegenwoordigers van alle provinciën het petition-

nement op 3 augustus aan koning Willem III op het Loo aanbieden.

Kuyper was te Apeldoorn aanwezig, maar op de audiëntie bij de koning

was hij, de agitator, niet welkom.

In de hitte van de onderwijsstrijd smeedde Kuyper de locale kiesvere-

nigingen nog hechter aaneen tot de Anti-Revolutionaire Partij. Het cen-

trale comité, dat eerst slechts geld voor de verkiezingskas inzamelde, op

verzoek adviseerde en soms opriep tot bespreking van gemeenschappe-

lijke belangen, werd onder Kuypers leiding de organisatorische spil van

de zelfstandige, plaatselijke kiesverenigingen.

Van de namen van het volkspetitionnement werd met behulp van de

plaatselijke secretarissen gebruik gemaakt om de organisatie: de Unie

'een School met den Bijbel', op te zetten. Daarvan werd Lohman de

voorzitter.

Kuyper kon de kaart van Nederland nu via vier kaartenbakken leren

kennen: een kaartenbak met de abonnees op De Standaard, een tweede

met de abonnees op De Heraut, een derde met de gegevens over de orga-

nisatie van de A.R. kiesverenigingen en een laatste met de adressen van

het volkspetitionnement of met de gegevens van de Unie 'een School

met den Bijbel'. Hieraan werd in datzelfde jaar ook nog de kaartenbak

met de namen van de contribuanten der Vrije Universiteit toegevoegd.

Heel concreet: Kuyper had in principe via verschillende medewerkers

toegang tot de adreslijsten van vijf organisaties!

Een ontwikkeling die buiten Kuyper tot stand kwam, was die van de

arbeiders, of werklieden zoals ze zich noemden. Zijn vriend en financier

W. Hovy, speelde daarbij een leidende rol.

Vlak voor Kuyper in februari 1876 ziek werd, schreef Hovy hem bij

zijn twaalfeneenhalfjarig huwelijksfeest:

'De christelijk gezinde arbeiders wenschen tot een voorlopige bij-

eenkomst te zamen te komen a.s. maandag 3 dezer om de

grondslagen voor een werklieden vereeniging tegenover de be-

87

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen