De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 294

Kultuurbescherming op 14 april 1942 een kort briefje aan het

College van Curatoren schreef:

In opdracht der Duitsche autoriteiten deel ik U hierbij mede, dat Prof.

Mr. H.J. Hellema onmiddellijk uit zijn ambt dient te worden ontheven.

Een spoedige mededeeling hierover zie ik gaarne tegemoet.

Curatoren deelden Van Dam mee hoe de mogelijkheid van ontslag

volgens de officieel goedgekeurde reglementen was geregeld en

vroegen hem om de gronden van zijn verzoek kenbaar te maken.

Prof. Hellema werd niet ontslagen, maar de volgende maand reeds

gevangengenomen.

Het cursusjaar 1941-42 verliep voorlopig nog vrij rustig. Er

werden 164 nieuwe studenten ingeschreven en bovendien ruim het

dubbele daarvan, 381, studenten van elders. Het was wel oorlog,

maar het dagelijkse leven ging ook zijn gang.

De oorlog werd op verre fronten gevoerd, en de sfeer werd

bepaald door de overwinningen van Duitsland: Hitler verklaarde in

oktober 1941 dat Rusland was verslagen. In december viel Japan

Pearl Harbor aan en Hitler verklaarde op 11 december 1941 aan

de U.S.A. de oorlog. De Duitse legers stonden voor Moskou. Kreta

was door Hitler bezet en zijn generaal Rommel bedreigde met zijn

tanks Egypte en het Suezkanaal. Op 9 maart 1942 capituleerde

Nederlands Oost-Indië. Hitler beheerste vrijwel de gehele

Middellandse Zee en hij begon met de kustverdediging van Vesting

Europa. In bezet Nederland leefde men slechts met de hoop dat

Hitler te veel had gewaagd en dat Amerika uitkomst zou bieden.

In december 1941 verscheen van de hand van Gezina H.J. van

der Molen een anonieme brochure getiteld: Bezettingsrecht, waarin

zij duidehjk maakte dat de bezetter niet de wettige overheid was.

Het Landoorlogreglement van 1907 was het enige houvast voor de

bevoUdng. De bezetter hield zich daar echter niet aan. 'Het

optreden van den bezetter van ons land, draagt een dermate

tyranniek karakter, dat de vraag gerechtvaardigd is, of wij hem wel

eenige gehoorzaamheid verschuldigd zijn. De grove rechtsschennis,

die wij dagelijks in ons land zien gebeuren, moet telkens worden

gesignaleerd en zooveel mogeHjk aan den kaak worden gesteld.'

In de gezagsgetrouwe Gereformeerde kring was dat een nieuw

geluid. Het standpunt van H.H. Kuyper, dat de bezetter de wettige

overheid was, die men gehoorzaamheid verschuldigd was, veegde

288

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen