Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 189

ne gemeente als zijn eigen pleegkinderen beschouwend; de minder

armen der kudde als ingedeeld naar het getal der meergegoeden en

elk ''hun huis'' hebbend, waar ze gekend zijn en nooit zonder goe-

de hoop kunnen aankloppen!

Zelfwerkzaamheid kweekt kracht, de afzienbaarheid van het

terrein geeft den stillen adem van het huislijke, zelf betalen prik-

kelt de belangstelling, en concurrentie met anderen is ook voor

den ongeestelijke drijfveer, om te ontkomen aan den vloek der in-

ertie. Is het nu wel buiten twijfel, dat juist de karaktertrek van ons

goede Hollandsche volk in dit kleine, in dit huislijke, in dit auto-

nomische, in dit liefhebben van wat men betaalt, in deze prikkel-

baarheid voor mededinging zijn schaduwzijde, maar óók zijn

kracht heeft, wat, bid ik u, zou dan aan de schepping van dit fris-

sche, vrije, veerkrachtige leven ook op onzen bodem in den weg

staan?'

Zo schreef Kuyper over de kerk voor het volk in zijn strijd tegen de

volkskerk. Hij streed daarin voor de emancipatie van de gewone men-

sen. Maar tegelijk vergat Kuyper nooit zijn eigen leiderschap bij dit de-

mocratische emancipatieproces. Hij was een voorstander van de demo-

cratie, een democratisch leider, maar dan wel met de natuur van een dic-

tator. In zijn lezing te Princeton in 1898 over 'Calvinisme en Kunst', zei

hij iets over de geniale persoonlijkheid, en daarbij denken we direct aan

de spreker zelf.

'Persoons gelijkheid is er niet. Er zijn zwakke, enghartige perso-

nen, met geen breeder vlerkgewip dan de huismusch, maar er zijn

ook sterke, breede imponeerende karakters met den vleugelslag

van den adelaar. Onder die laatsten vindt ge er dan weer enkelen

met koninklijk karakter, en deze heerschen in hun kring, onver-

schillig of men voor hen wijkt of hen tegenstaat, bij tegenstand

meest nog te krachtiger.'

Deze heerszucht beheerste een groot deel van zijn publieke leven. Ze

klonk ook door in de zang over zijn levensdoel, dat hij vervaardigde,

en in de toon van Da Costa 'nazong':

LEVENSDOEL

Voor mij, één zucht beheerscht mijn leven,

Eén hooger drang drijft zin en ziel.

En moog' mij d' adem eer begeven.

Eer ik aan dien heil'gen drang ontviel:

183

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen