Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 191

6. OM DE MACHT EN DE BEGINSELEN

Ons verhaal van het grote conflict tussen Lohman en Kuyper begint

in een vergadering van Patrimonium op 11 november 1890 te Amster-

dam. Al geruime tijd leefde in Patrimonium de kritiek op het Centraal

Comité van de A.R.Partij, dat de hoger geplaatsten in de maatschappij

de belangen van de werknemers niet goed kenden. Voorzitter Kater

stond een enkele maal kandidaat voor de kamerverkiezingen, maar

slechts in districten waar hij geen kans maakte. Hij zei in zijn rede op

die dag:

'Ook is het onmogelijk aan te nemen, dat echte Anti-Revolutionairen

zouden gelooven dat de plutocraten en de bezitters van adellijke titels

de nooden onzer achterbuurten kennen en deze des zins en willens zijn

zouden dezelve te verlichten of weg te nemen. En toch, wie tegen de ver-

kiezingen de candidatenlijst der Anti-Revolutionaire staatspartij over-

ziet, heeft steeds ontdekt dat zij bij voorkeur hare verkorenen in de hoo-

gere wereld zocht, en dat geheel in strijd met de historische wording on-

zes volks, die naar vader Willems kleine luyden heenwijst, als waaruit

de vrijheid onzes volks in den middellijken weg geboren is.

Evenwel, niet wij moeten met de Anti-Revolutionaire staatspartij,

maar die partij moet met die tot nu toe gevolgde gewoonte breken.'

Ook was er een voorstel uit Haarlem:

'Patrimonium wende zich tot het Centraal-Comité van Anti-

Revolutionaire Kiesvereenigingen met het verzoek, dat het al zijn in-

vloed zal gebruiken, om in een daartoe geschikt kiesdistrict of kies-

districten de candidaatstelling en verkiezingen te bevorderen van een of

meer gewone leden van Patrimonium tot lid of leden van de Tweede Ka-

mer der Staten-Generaal.'

De meerderheid was voor dit voorstel. Maar Kuyper kende de prakti-

sche bezwaren om aan het voorstel uitvoering te geven. Het bestaande

kiesstelsel had ten gevolge dat de kiezers geen werklieden zouden kiezen

en in de Kamer, waar de adellijke heren nog talrijk waren, zou een werk-

man een vreemde figuur maken, ook als hij zo ontwikkeld was als Klaas

Kater.

Kuyper was aanwezig in de vergadering. Hij maakte een eind aan de

voor hem pijnlijke discussie door te verzoeken alle krachten te bundelen

voor het Christelijk Sociale Congres, dat door Patrimonium en het Cen-

traal Comité samen bijeengeroepen zou worden.

185

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen