De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 209

12. Voorspel tot het conflict '1944'

'k Ben in groote zorg: terwijl straks de strijd gaat ontbranden tusschen

geref.-gnost./piët., raken de geref. stormtroepen verdeeld door 't ontactisch

doen van Schilder.

Zo schreef Vollenhoven op 14 mei 1935 aan Janse, die hem op 25

april had verteld:

Uw zwager sprak met Veenhof en mij over Schilders methode van

polemiseeren. We zijn het samen eens, dat er moet gestreden worden tegen

vervloeiïng der grenzen zooals in dat Congres, maar de manier van

schrijven is niet te verdedigen en breekt ook de mooie opzet van de

Reformatie weer af. Veenhof spreekt Schilder en ik hoop hem ook te

schrijven.

Vollenhoven zag toen de grootste bezwaren in het piëtisme in eigen

gereformeerde kring en de gnostiek daarbuiten. Hij sprak over die

gnostiek voor het Studentencorps van de VU door op 8 maart 1934

daar De historische achtergrond van het Nationaal-Socialisme te

behandelen en op 27 maart 1935 het boek van Hitlers partij-

ideoloog Alfred Rosenberg: De Mythus des XXsten Jahrhunderts. In

De Standaard schreef hij enkele jaren elke maand een artikel over

Hedendaagsche Wijsbegeerte, en ook daarin ging het telkens om de

wortels van de mystiek, de gnostiek en de dialectische theologie.

Het ging hem vooral om de bestrijding van het mythische denken

van de gnostiek met haar moderne varianten in het herlevend

Japanse Shintoïsme en Germaanse heidendom. Daar lag het front

voor de jongere volgehngen, de gereformeerde 'stormtroepen' van

Vollenhoven.

In Duitsland was Hitlers strijd tegen de Belijdende kerk begon-

nen. Talrijke Duitse predikanten werden in concentratiekampen

opgesloten. En in Nederland nam de Nationaal-Socialistische

Beweging in omvang toe.

Na het C.S.B.-congres 1934 vond eerst de herdenking van de

Afscheiding van 10 tot 12 oktober te Utrecht plaats. Colijn en

Schilder spraken toen. Van de VU trad alleen prof. A. Goslinga op

als voorzitter van de tentoonstellingscommissie.

Het tweede Calvinistencongres vond daarna van 23 tot 26

oktober te Amsterdam plaats. Dat congres werd grotendeels door

203

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen