Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 126

sterdam te studeren en te Leiden examens af te leggen. Omdat zijn moe-

der aandrong, werd hij toch de eerste die zich aan de VU liet inschrijven.

Daarna liet Houtzagers zich schrappen en nog tweemaal aarzelde hij en

liet zich weer inschrijven en weer schrappen.

In december 1880 huurde hij een kamer in Amsterdam en volgde de

eerste les bij Kuyper, bedoeld voor studenten met een propedeutisch

examen. Twee medestudenten uit Utrecht hadden dat examen nog niet

met goed gevolg afgelegd. Houtzagers maakte daarom bezwaar tegen

hun aanwezigheid en trok zich opnieuw terug.

Op 7 januari 1881 moest hij in de trein nog kiezen tussen Utrecht, Lei-

den en Amsterdam. Op deze vrijdag zou hij 's avonds zijn moeder een

telegram sturen uit de plaats waar hij verder ging studeren. Hij ging

eerst naar Utrecht. Daar kocht hij een kaartje naar Leiden, maar in

Woerden stapte hij uit, gooide zijn kaartje weg en stapte op de trein

naar Amsterdam. Zijn kamer op de Kloveniersburgwal naast het Trip-

penhuis, was nog vrij. Op zaterdag 8 januari was hij aanwezig op het

eerste geregelde college, dat Kuyper gaf.

Omdat Houtzagers met zijn studie al een eind gevorderd was, werd

de vraag naar toelating van de VU-studenten in de Hervormde Kerk al

spoedig urgent. De vraag werd klemmend door het optreden van de se-

naat van de Stedelijke Universiteit van Amsterdam. Zij had in maart

1881 om uitbreiding van de theologische faculteit met twee kerkelijke

hoogleraren vanwege de hervormde synode, gevraagd. Daarop waren in

1882 de onderhandelingen begonnen. De Gemeenteraad van Amster-

dam stelde f. 10.000,- per jaar aan de synode ter beschikking voor twee

kerkelijke hoogleraren, onder de voorwaarde dat geen andere theologen

tot de kansels van de Hervormde Kerk zouden worden toegelaten dan

studenten van de drie Rijksuniversiteiten of de Stedelijke Universiteit

van Amsterdam. Door deze voorwaarde te accepteren, werden de stu-

denten van de VU van de hervormde kansels uitgesloten. Zo stelden de

Haagse synode, de Gemeenteraad en de Stedelijke Universiteit van Am-

sterdam zich gezamenlijk op tegen de VU.

Het was dus geen academische kwestie die Kuyper op de VU-dag in

Friesland aan de orde stelde. Hij sprak op 5 juli 1882 te Leeuwarden

over: 'Welke zijn de vooruitzichten voor de studenten der Vrije Univer-

siteit?' Voor de studenten in de geneeskunde, natuurwetenschappen, let-

teren en rechten zag hij een hoopvol perspectief wenken. Maar 'het

Overheids-creatuur, dat men Synode noemt' plaatste zich 'met opgehe-

ven lemmet' tussen de kerken en de VU-studenten in de theologie.

Men stuitte 'bij onze zonderlinge Synode op zoo verregaande tyran-

nic, bekrompenheid en achterlijkheid, dat niet alleen de admissie tot

haar examens even despotiek als hermetisch wordt afgesloten, maar ook

122

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen