Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 68

de splitsing in 3 groepen uitloopen.

Daarna zal hereeniging met de Gescheidenen van zelf komen.

Ik geloof dat de atmosfeer van groote dingen zwanger is.

Zal nu deze coup geïsoleerd blijven?'

Maar de coup van Kuyper kwam niet. Ds. N.H. de Graaf, die een jaar

eerder zijn intrede te Amsterdam had gedaan, stond niet geheel achter

hem. Dr. Cramer bood, zoals hij bij het beroep van Kuyper hem al had

aangekondigd, weerstand. Kuyper aarzelde en zette niet door. Uit de ge-

citeerde brief aan Groen zou men kunnen opmaken dat het bezit der

goederen en de vrees geïsoleerd te blijven, daarbij de grootste rol speel-

den.

Uit zijn artikelen over de 'Vrijmaking der Kerk' van een jaar eerder

zou men kunnen opmaken dat hij als tacticus de tijd nog niet rijp vond.

Wat stond volgens die artikelenserie de bloei van de afgescheiden kerken

in de weg?

'Niets zoozeer als de bloei des geloofs in onze Hervormde kerk...

DE kerk der Gereformeerden was ze (de kerk van de Afscheiding),

maar is ze niet meer. Uit dit feit nu, dat we zonder vrijspraak of

oordeel eenvoudig constateeren, is deze gevolgtrekking af te lei-

den: dat elke poging tot stichting eener vrije kerk schipbreuk lij-

den zal op ons Hollandsch volkskarakter, zoolang het massale li-

chaam der Hervormde kerk daarnaast blijft bestaan.'

De les die daaruit volgde, was volgens Kuyper:

'dat de vrije kerk op onze erve niet verrijzen kan, tenzij aan haar

geboorte ure het klokgelui vooraf ga dat ons het sterven der mas-

sale kerk aankondigt.'

Deze passages werden opgemerkt, met name door de afgescheiden pre-

dikant te Leiden, ds. J.H. Donner. Hij vond dat de afgescheiden kerk

wel degelijk DE kerk der Gereformeerden was en dat ook Kuyper zich

moest afscheiden en zich bij hen voegen.

Wat Kuyper weerhield was de levenskracht van de Hervormde Kerk.

Zijn vader was daarvan predikant, Groen was er steeds lid van gebleven,

evenals Kohlbrugge, en alle drie 'vaders' leefden nog. Hij had niet met

zijn vader gebroken en brak ook nu nog niet met de kerk, waar hij zich

met de proponentseed aan had verbonden.

Ik meen dat een vrije kerk in 1872 niet tot stand is gekomen uit gebrek

aan zekerheid bij Kuyper en uit bijkomende kerkpolitieke overwegin-

64

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen