Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 165

5. LEERMEESTER VAN STUDENTEN EN

KLEINE LUYDEN

Een stevige voetganger liep in de Kalverstraat met snelle schreden van

het Spui naar de Dam. Links aanhoudend ging hij tegen de men-

senstroom in; hij hield in gedachten een rede, de rechterhand weids ge-

barend met beweeglijke vingers, woorden vormend met de mond en lip-

pen - zo werd Kuyper op zijn avondwandeling door de jonge Lingbeek

bespied:

'Onvergetelijk blijft ons de herinnering aan dien in gedachten verzon-

ken, druk gesticuleerenden, voort stuivenden redenaar.'

Deze redenaar moest zich een weg banen door de hoorders, toen hij

weer ging preken na de schorsingen in de amsterdamse kerkeraad. Uren

zat men al te wachten voordat hij in zwarte jas binnenkwam. Hij kon

er eigenlijk niet meer bij, zo vol was het gehuurde lokaal.

Het lorgnet, dat aan een koordje bengelde, werd opgezet om de psalm

indrukwekkend voor te dragen. Levendig en beeldend, imponerend en

meeslepend sprak de man met sonore stem. Het gebed klonk indruk-

wekkend vroom. Vele kerkgangers beschouwden hem als de van God

gegeven leider. En ieder die Kuyper volgde, werd door hem aangespro-

ken als lid van het volk des Heren.

Vooral de lagere standen moesten het voor hun geestelijke leven heb-

ben van de dagelijkse bijbellezing en de zondagse preek. Op de vrije

zondag zonder sport, bezocht men de kerkelijke bijeenkomst. Daar

kwam men samen, daar sprak men elkaar, daar werd gezongen en, als

hoofdzaak, daar verkondigde de predikant het heil voor de ziel van de

vermoeide werknemers.

Kuyper bediende het woord in de eeuw van de drukpers. Alles wat bo-

ven het dagblad, het weekblad, het stichtelijke woord in de avondbijeen-

komsten door de week en de preken op zondag, uitging, was niet be-

stemd en onbereikbaar voor de kleine luyden.

Kuyper en Rutgers stelden het publieke vermaak als zondig voor; zij

keurden publieke concerten af en nog meer het toneelspel, 'want niets

zoozeer als Kunst en Vermaak leent er zich toe, om in zonde misbruikt

te worden.'

Wat was er meer? De foto was nog het kunstprodukt van de vakman.

De fiets, de auto, de film, de radio en de t.v. ontbraken. Er was weinig

vrije tijd voor de werkende stand. Het Woord en de woorden waren het

belangrijkste in het leven van hen, voor wie de schoolstrijd werd gestre-

159

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen