Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 186

Maar pas in 1905, toen hem bleek dat de impressionistische, pantheïsti-

sche en symbolistische school ook invloed uitoefende in eigen kring, ver-

zette Kuyper zich heftig.

'Niet tachtig heeft een schrikbeeld gevormd, Kuyper's schrik reactie

is teweeggebracht door de jongeren uit eigen kring die zich begonnen te

verzetten. En toen moest tachtig het ontgelden', oordeelde prof. dr.

M.H. Schenkeveld.

Tot de colleges 'aesthetiek' behoorde ook de 'grafistiek', waarin Kuy-

per over communicatie-media sprak. Geestelijke communicatie had vol-

gens hem geen orgaan of middel nodig, en ook zonder een woord te

spreken konden ziel en ziel elkaar verstaan, door blik of teken. Maar

voor de gedachtenvorming en de aardse gemeenschapsoefening was de

spraak nodig. Het schrift hief daarna de beperking van tijd en ruimte

van de spraak op. Een bibliotheek deed zelfs hele voorgeslachten voor

ons treden. Door het wegvallen van het onbeduidende met het voort-

schrijden van de tijd, meende Kuyper, krijgt men uit een bibliotheek

niet de realiteit van het verleden te zien. Het verleden wordt door dat

proces van uitzeven van het onbeduidende, geïdealiseerd, maken we uit

het collegedictaat op. Ook werd daarin geschreven: 'het Protestantisme

is op 't schrijven gevestigd. Rome op de traditie'. Over 'het schrift' vin-

den we de volgende notities:

Ie Het schrift maakt de gedachte los van de mens.

2e Het schrift schept de objectieve wereld.

3e Het schrift maakt de uitbreiding van de levenskring rond de schrij-

ver mogelijk.

4e Het schrift doet gedachten ook na de dood van de mens voortbe-

staan.

5e Het schrift is middel tot vermenigvuldiging.

6e Het schrift dwingt tot helder denken.

7e Door het schrift bereikt de schrijver ook komende geslachten.

8e Het schrift maakt lange reeksen van gedachten en gedachtenont-

wikkeling mogelijk.

9e Door het schrift is er ook de Heilige Schrift.

Ook over de telegraaf en telefoon maakte Kuyper opmerkingen, maar

hij werkte zelf, als voornaamste emancipatie-instrument, met de gespro-

ken, geschreven en gedrukte taal.

Op zoek naar het eigene, het specifieke en merkwaardige van Kuyper

zelf, vergeet men gemakkelijk dat hij ook zeer veel van het verleden

trachtte te actualiseren.

Kuyper gaf in 1882 de Historie der Martelaren van Haemstede op-

nieuw uit, en in 1887 De Institutie van Calvijn, naar de vertaling van

Willem Corsman. Deze uitgave verscheen in twintig afleveringen, voor

180

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen