De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 283

Gereformeerde Kerken, leverde, volgens de waarschuwingen in De

Reformatie, pure N.S.B.-propaganda.

Van der Vaart Smit verspreidde op 5 juli het bericht dat De

Reformatie was verboden, en daarna dat de brochure van Colijn niet

besproken mocht worden. Dat waren in feite nog niet vervulde

N.S.B.-wensen. Schilder toonde de loosheid van die beweringen aan,

door vanaf 2 augustus de brochure van Colijn vrijmoedig te

bespreken. Hij erkende dat men voor militaire overmacht moest

zwichten, maar niet dat men in de geestelijke oorlog was bezweken.

Hij wilde vasthouden aan het nog geldende volkeren-, oorlogs- en

staatsrecht. 'Waar moet dat heen, als we niet met beide handen,

desnoods tot bloedens toe, ons vastklemmen aan het beschreven

recht? Dat recht op eigen gelegenheid loslaten, ik zeg het

weloverwogen, is in den grond der zaak verraad.' De Nederlandsche

Unie, die toen als nieuwe eenheidsbeweging naar voren kwam, en

ook Colijn, mochten in de bezettingstijd geen verandering van de

democratische regels voorstellen. Naar zijn mening zou ieder die de

koningin werkeUjk trouw was, 'slechts dan in overeenstemming zijn

met letter en geest van het Haagsche Verdrag, waaronder de naam

der Koningin staat, indien hij thans geen enkelen anderen staat hier

zoekt te bevorderen, dan dien wij hadden op 10 mei 1940, toen

vreemden ons land binnenrukten', schreef Schilder.

Dit motief van vasthouden aan de geldende regelingen: het

Landoorlogreglement, onze staatsimichting, maar ook aan de tekst

van de Kerkorde, gedurende het interim van de bezetting, was de

kern van Schilders verzet. Hij behoorde ook daarin tot de

objectivistische vleugel in de Gereformeerde Kerken, maar hij had

in die situatie van gebrek aan open overleg tegenover hen die van

de gelegenheid gebruik wensten te maken, volkomen gelijk. In een

tijd van oorlog moet men een duideUjk standpunt innemen, zonder

te overwegen of een genuanceerd standpunt niet meer waarheidsge-

trouw is.

Indien de volgelingen van Barth, zoals dr. J. Eykman, zich ook

aan de bestaande regels wilden houden, was Schilder bereid hun de

hand toe te steken.

Schilder schreef over de brochure in zijn derde artikel: 'Hoofd-

zaak bhjft voor ons, dat dr H. CoUjn in een moeihjk tijdsgewricht

ons volk is voorgegaan in het beUjden van de wil tot een

277

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen