De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 316
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
Van Es was namelijk met emeritaat gegaan en woonde niet meer in
het gebied van de particuhere synode, die hem had afgevaardigd.
Dat VoUenhoven zelf de leiding op zich nam, maak ik ook op
uit zijn mededeling aan Schilder: 'Intussen meende ik het verzoek
van Schippers eens samen te praten niet te moeten weigeren. We
hebben toen C. Veenhof erbij gevraagd', en: 'Inzake het overige
zou 'k zeggen: concentreer je op 't belang dat de kerken hebben bij
niet-continueering der Synode en de pubheke behandeling. Inzake
het eerste zal de pers reeds deze week steunen. Inzake een
eventueel schrijven aan de kerken steun ik de gevoelens van C.
Veenhof: niet voordat de synode inderdaad samengeroepen is.' Ook
wilde hij antwoord van Schilder, voordat hij met ds. S.J. Popma
ging praten en waarschuwde hij hem opnieuw voor overijld hande-
len.
Van ds. Popma hoorde hij echter dat het moderamen vast
besloten was om in mei de meningsverschillen te behandelen.
Schilder preekte toen nog overal in het land. Het waren geen
politieke preken, maar wel met een aansporing tot het dragen van
verantwoordelijkheid en tot kritisch kerkelijk medeleven.
Ds. J.H. Rietberg in De Wachter en dr. R. Schippers in Pro
Ecclesia bestreden H.H. Kuyper in De Heraut, die bleef schrijven
over 'de leergeschillen, die thans onze Kerken in beroering
brengen.' Het was of Schippers en Rietberg op kerkelijk terrein de
scherpe pen van Schilder hadden overgenomen.
Vooral in het begin van 1942, na de brief van Schilder aan de
redacteuren, werd een heftige strijd gevoerd tussen die drie bladen.
VoUenhoven vernam dat H.H. Kuyper woedend was op Schilder,
omdat deze achter de artikelen in De Wachter en Pro Ecclesia zijn
invloed vermoedde. Dat was terecht, want Schilder had hun om die
oppositie gevraagd.
Rietberg schreef in De Wachter: 'Onze Kerken hebben recht op
een behandeling in het openbaar', en Schippers in Pro Ecclesia: 'Er
moeten bij ons geen geheime rapporten zijn over zaken, die alle
kerken aangaan en zelfs de kerken in beroering heeten te brengen.'
En: 'Wij zijn er nog niet aan toe om in de kerk tot een gedwongen
onmondigheid te vervallen.' Ds. J.M. Spier schreef dat, als men de
adviezen van H.H. Kuyper volgde, de vrede verbroken zou worden.
'Dan zal men de achting voor de meerdere vergaderingen verliezen,
vanwege het op de spits drijven en forceeren van zaken, die noch
I urgent, nóch centraal zijn, vanwege de geheimzinnig-doenerij met
310
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's