Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 185

nieuwe Gids niet heeft getracht den stijl van vroeger te verbeteren, maar

tegenover die taal eene subjectieve en pantheïstische taal heeft gemaakt.

Dat individualisme, subjectivisme en impressionisme in de taal ging te-

gen de aard ervan in omdat de taal er is voor het volk.'

Ook wilden de impressionisten 'hun eigen gevoel bij anderen opwek-

ken. Zij zoeken niet de eenheid van den mensch in de hoogere denkwe-

reld.' Voor echte poëzie was echter 'volgens het bekende woord van Da

Costa noodig Gevoel, Verbeelding, Heldenmoed.' De impressionist ech-

ter projecteert alle gevoelens op papier. Omdat de taal te arm is om alle

gevoelens onder woorden te brengen vormde de impressionist nieuwe

woorden. 'Verder doet hij niets met zijn gevoel. Die soort van poëzie

is den naam van poëzie niet waard, omdat zij geen hooger doel heeft.'

Maar de 'waarheid, dat poëzie met gevoel begint is het, wat de klassie-

ken geneigd zijn te vergeten. De oppositie tegen de klassieke school

heeft daarin gelijk, dat ze roept, begin met te gevoelen. Wat dat punt

betreft heeft de nieuwe school ons eene weldaad bewezen, ons terugge-

roepen tot het kunstterrein'.

Wie deze collegedictaten leest, komt tot de conclusie dat Kuyper de

Tachtigers interessant vond, omdat hun vernieuwing van de stijl ook de

predikanten ten goede kon komen. Hij vond ze echter onmachtig om

veel tot stand te brengen. De macht van het woord, daar ging het hem

om. Zijn belangstelling voor de oplage van de Tachtigers, betrof hun in-

vloed.

Ter correctie van de preekstijl van zijn leerlingen gaf Kuyper in 1901

een boekje uit met de titel Drie kleine vossen. In het bijbelboek Hoog-

lied werd geklaagd over kleine vossen die de wijngaard bedierven. Het

bederf in de kerkelijke tuin gaf Kuyper aan met de woorden: intellectua-

lisme, mysticisme en practicisme.De drie acties van hoofd, hart en hand

werkten niet evenwichtig. Volgens hem was 'het hoofd het symbool van

den verstandelijken arbeid, het hart van de gevoelsbeweging der

mystiek, en de hand van de Christelijke werkzaamheden.'

Het gevoel van de Tachtigers werd nu aanbevolen ter correctie van het

intellectualisme. Kuyper schreef over hen:

'De nieuwe school daar en tegen ( dwz. t.o.v. Cats, De Genestet,

Da Costa en Schaepman) heeft van meetaf geboeid, heeft gepakt,

heeft graag gemaakt. Haar doolgeraakte ethiek bande haar uit on-

ze kringen. Maar als ge den boekhandel er over hoort, weten de

heren op deze markt het u uit hun kasboek met cijfers duidelijk

te maken, dat het niet al te dolle geschrijf der jongeren druk ver-

kocht is, en thans reeds de markt beheerscht.'

179

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen