Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 75

Lands zaken te aanvaarden zouden zijn, niet langer als ridicule illusie

te ignoreeren.'

Hij dacht dus al aan een rechts kabinet in de toekomst. Er was echter

'gebrek aan personeel', maar dit zou wel beteren.

Hij vleide ook. Hij was slechts geroepen om onder de kleinere burge-

rij, waar hij zichzelf toe rekende, mee te werken aan het doel van Groen.

Hij schreef:

'Gij hebt onze richting gesticht... Ik zing het volkslied op mijn speel-

tuig en met mijn keel, maar dat volkslied is van u.'

En dwingend was zijn verlangen naar meer geldelijke steun om het

voortbestaan van De Standaard mogelijk te maken.

Met De Standaard ging het financieel slecht. De utrechtse bankier

E.H. Kol, een vriend van Kohlbrugge, wilde het blad in contra-

revolutionaire richting sturen. Hij was aandeelhouder en trad als kassier

van De Standaard op. Kuyper moest toen in de beslissende vergadering

voor Groen kiezen en tegen de rechtervleugel der orthodoxie. En dat

was vlak voor hij kandidaat voor de verkiezingen werd gesteld te Gou-

da. Want hij was door Groen, De Standaard en zijn lezingen steeds meer

een politieke figuur geworden. Als hij bij de tussentijdse verkiezingen

gekozen werd, zou hij ook zelf moeten kiezen tussen prediking en poli-

tiek.

Kuyper moest kiezen, niet alleen vóór Groen en tégen het geld van

Kol. Hij moest ook twee andere vragen beantwoorden:

'Ie. of ik mij in staat gevoel, om leider niet slechts van een kleine spi-

ritueele fractie, maar casu quo van een groote politieke oppositiepartij

te worden, en 2e. of ik meenen zou steun der Ultramontanen (dwz. zij

die hun instructies "van over de bergen", uit Rome, kregen) te kunnen

aanvaarden.'

Hij moest beide vragen ontkennend beantwoorden, schreef hij aan

Groen, als deze niet met kapitaal voor De Standaard over de brug

kwam. Als hij niet meer over De Standaard kon beschikken, omdat Kol

zijn kapitaal terugtrok, kon hij ook niet meer als politicus optreden.

Toen Groen, na een scherp gestelde briefwisseling, toegaf en f. 5000,-

beschikbaar stelde, volgde een gesprek van Kuyper met de rooms-

katholieke kiezers te Gouda.

Van het mondelinge verslag, dat Kuyper aan Groen uitbracht, maakte

deze enkele aantekeningen. Kuyper zou gezegd hebben: 'Gij vindt in

mijn Kerk leugens. Ik in de uwe. Dat is niet weg te cijferen. Privilege

voor Gereformeerden of regt der Roomschen beperken, dat nooit.' En

over de schoolkwestie: 'Ouders regt op kinderen; voor ouders, niet voor

Kerk en School, opeischen.'

Een paar dagen later kwam het kathoUeke dagblad De Tijd met de

71

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen