Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 139

ƒ5 bij u niet van lieverlede de gedachte ontstaan: "Nederland is

alleen te redden, als eene partij van blinde aanhangers, die zich

den naam toeëigenen van gereformeerde christenen, en op elk ge-

bied eenvoudig zich houden aan de formulieren en aan mijne in-

zichten, door dik en dun gaande, bij de stembus zich vereenigen

om mannen af te vaardigen die, onder mijn leiding, een andere

wending geven aan de staatszaken".

Gij stoot elementen af, die konden en moesten meewerken. Gij

doodt, veel meer dan gij het zelf weet, elke zelfstandigheid.

Zoodra een hoogleeraar in het strafrecht aan de V. U. zal zijn

opgetreden, hoop ik dat deze in staat zal zijn eens duidelijk te ma-

ken, hoe een 'christelijk wetboek' er uit zal zien... Tegen zóó ie-

mand kan men dan opponeren. Maar tegen u kan ik niet oppone-

ren, zoolang gij weigert uwe argumenten te publiceren, of uwe ge-

dachten in artikelen te formuleren.'

Lohman gaf niets toe en een maand later schreef Kuyper:

'En dan eerst, mijn lieve vriend en broeder, een woord van harte-

lijken warmen dank, dat gij de trouw en de goedheid hadt, mij te

waarschuwen voor gevaren, waar ik in zou kunnen loopen, en die

door mij schade konden aanrichten in wijden kring. ... Neigen

doet mijn natuur tot zoo iets zeer zeker. ... Vandaar mijn stelsel-

matig streven, om allen los van mijn persoon, aan historische be-

ginselen te verbinden, en die beginselen te belichamen in corpora-

ties. Ik deed dat op staatkundig terrein door het program en het

Centraal Comité, en evenzoo op kerkelijk terrein door de Formu-

lieren (van enigheid) en de Universiteit.'

Op de beginselen kwam het dus aan, een woord dat een rol in het grote

conflict tussen Kuyper en Lohman zou gaan spelen. Indien we geen be-

ginsel representeren, schreef Kuyper,

'zou ik terstond terugtreden en den moed van verre niet hebben,

om zulk een scheur door mijn volk te trekken. Zelfs voor de

school zou ik dat durven noch mogen. Maar waag ik er dit dan

ook op, dat ontzettende, om een volk aldus te opereeren, dan voel

ik ook een heiligen, onverzettelijken drang, om nooit iets anders

in de wond te laten insnijden, dan uitsluitend de scherpte van dat

beginsel. Ziedaar mijn theorie, mijn ideaal, mijn hooger levensbe-

wustzijn. '

135

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen