Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 179
onderscheiden van tweeërlei wetenschap. In zijn Encyclopaedie zei hij
het iets minder specifiek. Door de wedergeboorte komt, hoewel 'slechts
potentieel, een principieele verandering in het zijn des menschen tot
stand, en oefent deze verandering tevens invloed op zijn bewustzijn', zo-
dat 'tweeërlei menschelijk leven en \c\tnsbewustzijn' tot stand komt.
De Heilige Geest werkte zo in de kern van de natuurlijke mens en de
wedergeboren mens. Maar nergens lezen we van een werking van 'de ge-
meene gratie'. Dat is opmerkelijk, en dit punt vraagt om speciale aan-
dacht.
In 1887 had Kuyper zijn eerste programma afgewerkt; hij had als de
leider van vele anderen, een eigen pers, partij, universiteit en kerk ge-
sticht. Wat wilde hij nog meer? Tijdens de doleantiestrijd was zijn eigen
antwoord:
'De studie der Theologie eischt in toenemende mate mijn kracht,
en als de Heere mijn God mij nog een tiental jaren levens mocht
hebben toebedacht, dan is het al mijn jaloerschheid en zielsinnig
begeeren, dat ik eerst mijn Encyclopaedie, daarna mijn Dogma-
tiek moge uitgeven, en dat ik mijn levensarbeid besluiten moge
met de uitlegging van een boek uit het Woord.
Hooger en verder gaan mijn aspiratièn niet.
Persoonlijk ben ik van het politieke tooneel voor goed afgetre-
den, en o, ik verheug er mij zoo van heeler harte in, dat ik aan
het Kamerleven ontkwam.
Voorts wat ik op politiek terrein met de pen voorsta, weet men.
Zelf schreef ik het Program.
Zelf heb ik het Program toegelicht.
Eigenlijk schier niemand onder mijn landgenooten heeft zoo op
alle wijzen verteld, wat hij beoogde, als ik.'
Wat wilde Kuyper? Zijn antwoord kwam neer op consolidering van het
bereikte. Zijn wetenschappelijke werk wilde hij vastleggen in zijn Ency-
clopaedie, zijn theologische werk in zijn Dogmatiek en zijn politiek-
theologische visie in een verklaring van de brief van Paulus aan de Ro-
meinen. In 1899 zou namelijk blijken, dat dit bijbelboek was bedoeld.
Maar toen kwam een wending in het denken van Kuyper en een nieu-
we periode met een nieuw program. Dit nieuwe begin werd op 15 juni
1887 publiek. Hij sprak toen ter inleiding van de zevende jaarvergade-
ring der Vrije Universiteit te Middelburg over Tweeërlei Vaderland .Ook
daar begon Kuyper met een bijbelwoord. Hij las Hebreeën 11 vers 7-16.
De daarin genoemde gelovigen beleden dat ze gasten en vreemdelingen
173
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 374 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 374 Pagina's