De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 236
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
Reeds op 5 november 1937 promoveerde de tweede vrouw aan de
VU. Op die dag promoveerden zowel E. Diemer, op het onderwerp
Vrijheid van drukpers, als ook zijn verloofde mej. F.T. Lindeboom,
op het onderwerp De ontwikkeling van het strafstelsel in Sovjet-
Rusland. Zij was een kleindochter van prof. L. Lindeboom en de
dochter van ds. C. Lindeboom en 'Anthonia Margaretha' te
Amsterdam, alle drie voorvechters van de vrouwen-emancipatie in
gereformeerde kring.
Een andere opmerkelijke dissertatie ging over het kerkrecht.
Reeds eerder merkte ik op dat sinds 1926 H.H. Kuyper in
centralistische zin afweek van het zogenaamde Doleantie-kerkrecht.
Om de erfenis van Abraham Kuyper te bewaren week H.H. Kuyper
steeds duidelijker inzake het kerkrecht van zijn vader af.
D.Th. Kuiper, die een onderzoek deed naar de 'oligarchische
struktuur van de kerngroep' der gereformeerde voormannen, wees
er op dat het 'presbyteriale stelsel' wel is waar diep wortel had
geschoten, maar dat er toch ook aanwijzingen waren dat al zeer
vroeg 'voormannen' als A. Kuyper, F.L. Rutgers, B. van Schelven en
H.H. Kuyper via een systeem van 'vertrouwensmannen' hun beleid
probeerden door te zetten. Die lijn werd door H.H. Kuyper als een
aanhanger van het 'aristocratisch hegemonisme' voortgezet en door
hem kreeg ze gestalte in het zogenaamde 'nieuwe kerkrecht'.
Op 24 januari 1936 werd dr. D. Nauta hoogleraar in de plaats
van H.H. Kuyper, die zelf op 1 juni 1937 afscheid nam. Nauta
publiceerde vrijwel niet over de Doleantie, A. Kuyper, F.L. Rutgers
of het Doleantie-kerkrecht. Hij volgde meteen de nieuwe lijn inzake
het kerkrecht van zijn voorganger. In zijn inaugurele oratie toonde
hij sympathie voor een 'voortreffeUjk boekje' van ds. Willem
ApoUonius uit Middelburg, waarin deze het independentisme
bestreed. Independentisme wil zeggen dat een plaatselijke kerk zich
geheel onafhankelijk van de samenwerkende kerken mag opstellen.
Het ging in zijn rede om de bevoegdheden van classes en synodes,
en Nauta liet duidelijk van zijn inzicht blijken, toen hij zei:
Scherp wordt deze kwestie gesteld. Komt aan die kerkelijke
vergaderingen een authoritatieve macht toe, waardoor zij kerkelijke
zaken met kerkelijke jurisdictie op authoritatieve wijze kunnen
beslissen, zoodat de plaatselijke kerken zich, op straffe van kerkelijke
censuur, aan haar besluiten hebben te onderwerpen? Het antwoord
luidt bevestigend.
230
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's