De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 124

niet, zoals Bavinck had gedaan, als een door de religie bepaald

schepsel. Hij schreef:

De raensch, als redelijk schepsel, staat niet onder één enkele wet Gods,

maar onder een veelheid van ordinantiën. Als biologisch organisme is de

mensch ten deele buiten zijn redelijken wil om onderworpen aan de

wetten der organische natuur (stofwisseling, afhankelijkheid van voedsel

en drank etc. etc), maar als zedelijk wezen staat de mensch ook onder

andere ordinantiën Gods, welke bijzonderlijk gesteld zijn voor zijn

denken, willen en handelen.

Overeenkomstig de doelstelling van de Kuyperstichting en de wens

van Dooyeweerd, werd in oktober 1924 begonnen met het

maandblad Antirevolutionaire Staatkunde, genoemd naar Kuypers

nadere toelichting van 1916-17 op Ons Program. Na een introductie

van CoUjn, begon Dooyeweerd daarin een grote studie in

afleveringen over In den strijd om een Christelijke Staatkunde als

'proeve van een fundering der Calvinistische levens- en

wereldbeschouwing in haar wetsidee.'

In deze serie behandelde Dooyeweerd in grote lijnen de

ontwikkeling van de christehjke wetsidee, de idee van Gods

soevereiniteit, in de tijd van de patristiek tot op Calvijn. En daarna,

meer uitgewerkt, de ontwikkeling van de humanistische wetsidee,

waarbij de soevereiniteit ofwel aan de ratio en wetenschap ofwel

aan de vrije persoonlijkheid wordt toegekend. Daarnaast behan-

delde Dooyeweerd verschillende onderwerpen 'in het licht der

Calvinistische wetsidee.'

De artikelen van Dooyeweerd bevatten voomameHjk een

uitwerking van de humanistische wetsidee. In plaats van Gods

soevereiniteit ging de mens na de Renaissance steeds meer uit van

de eigen autonomie. Dat leidde tot de dialectiek van het

persoonlijkheidsideaal en het wetenschapsideaal. Dooyeweerd

werkte dus de methode die VoUenhoven had geïntroduceerd verder

uit: door immanente kritiek het opzoeken van de dialectiek in de

geschiedkundige ontwikkehngsgang. Nog voor de eigen filosofie van

de grond kwam, gaf Dooyeweerd een breed exposé van hetgeen hij

eerst de humanistische wetsidee en later het humanistisch

grondmotief noemde. Bij wetsidee ging het om de karakteristiek van

de soevereiniteit of het laatste woord in de wetenschap, bij

grondmotief meer om de rehgieuze achtergrond daarvan.

120

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen