Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 121

landsche maagd in den tuin' nemen, schreef hij in 1879.

In de rede Souvereiniteit in eigen kring werd de Vrije Universiteit met

diezelfde maagd vergeleken, maar direct reeds aan het begin verenigde

hij beide beelden, toen hij vroeg: 'wat ze in Neêrlands tuin komt doen;

waarom ze de muts der vrijheid op de speer zwaait; en wat ze zoo in-

gespannen tuurt op het boek van Gereformeerde religie.'

De maagdelijke VU werd uit drie bestanddelen samengesteld. Als eer-

ste bestanddeel: de Hollandse maagd in de tuin, symbool van bescherm-

de zelfstandigheid. Dan: de vrijheidsgodin met hoed, symbool van de

vrijheid. En als derde bestanddeel: de heidense wijsheidsgodin Minerva

met boek, symbool van de wetenschap. Het boek van Minerva was ech-

ter niet het boek der wetenschap maar het 'boek van Gereformeerde reli-

gie'.

Sommigen ergerden zich toen bleek dat de staf van de pedel een zilve-

ren beeld van Minerva droeg. Daarop aangesproken verdedigden Fabius

en Kuyper zich met de opmerking 'dat de klassieke vorming ons door

God is beschikt langs den weg der Heidensche natiën'.

Verder gebruikte Kuyper zijn naam om met de betekenis daarvan iets

uit te drukken.

Prof. dr. J. Romein begon zijn verhaal over 'Abraham Kuyper als

klokkenist der kleine luyden', in de beroemde bundel Erflaters van onze

beschaving, met het volgende citaat van Kuyper:

'Ik wist hoe de kuiper zijn vaten kuipt. De kunst is de losse duigen

naar één kant te doen buigen. Hij verkrijgt dat door ze in een

kring te plaatsen en dan van binnen een vuurtje aan te brengen.

De hitte doet het naar binnen trekken, en als zoo de duigen alle

naar binnen zijn gebogen, is het gemakkelijk ze binnen den hoepel

te brengen en zoo tot één vat te vereenigen.'

In dit beeld was Kuyper zelf degene die de vaten van partij, kerk en uni-

versiteit kuipte. Maar in zijn VU-rede was het de staat, die haar stalen

band om de duigen sloeg als deze, door het vuur der zonde, 'die onheili-

ge brand, dat onzalige vuur', waren kromgetrokken.

Kern van het betoog ter opening van de Vrije Universiteit was, dat

door 'souvereiniteit in eigen kring' werd aangegeven waarom het gaat

in de wereldgeschiedenis, in de cultuur en ook in de wetenschap.

De staat streeft volgens Kuyper, met hartstocht naar de wereldheer-

schappij, maar Jezus heeft alle werkelijke macht in hemel en op aarde

gekregen. Hij schenkt die macht aan de mensen in allerlei ambten, ver-

banden, kringen en sferen zo dat door deze verdeling van machtsgebie-

den de vrijheid van de mensen veilig is. De staat bezit dan de souvereini-

117

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen