De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 15
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
INLEIDING
Geschiedenis is, naar het oordeel van J. Huizinga, de geestelijke
vorm, waarin een cultuur zich rekenschap geeft van haar verleden.
De geschiedenis van de Vrije Universiteit heb ik evenzo opgevat.
Dat verleden wordt door de VU in vele opzichten als een afgeslo-
ten, voorbij verleden beschouwd. Maar zonder dat verleden zou de
VU met haar huidige karakter niet bestaan. De vormgeving van de
VU, organisatorisch en bouwkundig, haar band met de Vereniging,
haar doelstelling, haar docentencorps, onderzoekstraditie, bibliothe-
ken en archieven worden alle nog door dat verleden gekarakteri-
seerd. Alleen het nieuwe beeldmerk van de griffioen heeft weinig
met dat verleden te maken.
Veel van dat verleden werd reeds in pubhkaties vastgelegd, ook
de geschiedenis van de VU als wetenschappelijke instelling. Dat
gebeurde in het boek Wetenschap en Rekenschap 1880-1980. Maar
een interfacultaire geestesgeschiedenis van de VU ontbreekt nog,
zoals ook bij vrijwel alle andere universiteiten. De meeste
universiteiten kunnen zich op die wijze geen rekenschap van haar
plaats in de geschiedenis geven omdat ze geen geestelijke eenheid
vormen. Ze zijn eerder een multiversiteit dan een universitas
magistrorum et scolarium.
De VU wilde echter van meet aan een civitas academica zijn op
basis van de gereformeerde beginselen. Dat maakt het schrijven van
de geestesgeschiedenis van de VU mogelijk, maar die beginselen
zijn tevens een belangrijke bron geweest van interne conflicten. Alle
universiteiten kennen conflicten, maar bij de VU gaf de grondslag
daaraan een specifiek karakter.
Elders waren de curatoren de bestuurders van de universiteit.
Bij de VU waren dat de directeuren. Het College van Directeuren
was ook het Bestuur van de Vereniging voor Hoger Onderwijs op
Gereformeerden Grondslag. Het CoUege van Curatoren van de VU
droeg de zorg voor de kwaliteit van het docentencorps en voor de
richting van het onderwijs. Zij waren de bestuurlijke behoeders van
de gereformeerde beginselen en de handhavers van de grondslag
onder het gezag van directeuren, die door de leden der Vereniging
ter verantwoording geroepen konden worden.
Vanaf 1969 werd de VU voor 100% door de overheid
gesubsidieerd. Vanaf 1971 werd de grondslag door een doelstelling
11
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's