Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 11

WOORD VOORAF

Zonder opdracht zou dit boek niet geschreven zijn.

Na de tentoonstelling 100 jaar Vrije Universiteit, 1880-1980 : Tot blo-

zens toe... in het Historisch Museum te Amsterdam en na de publikatie

van de bundel Een vrije Universiteitsbibliotheek (1980), was ik niet van

plan nog meer over de VU te schrijven. Maar vier jaar later kreeg ik de

opdracht van het College van Bestuur van de VU om 'een onderzoek te

doen en publikaties te verzorgen over de geschiedenis van christelijke

wetenschapsbeoefening, in het bijzonder aan de Vrije Universiteit, naar

haar maatschappelijke, culturele en pohtieke aspecten'.

Daarmee was ik terug op een terrein waarvan ik al afscheid had geno-

men. \

Dr. J. Roelink vermeldde twee lacunes in de geschiedschrijving van de

VU. Er zou nog een onderzoek gedaan moeten worden naar de voorge-

schiedenis over de jaren 1876-1880, en een ander naar de herkomst van

'de gereformeerde beginselen', die vroeger de grondslag vormden van

alle onderwijs dat aan de VU gegeven werd.

Ik heb gepoogd beide lacunes aan te vullen.

Daarbij bleek door een grotere afstand tot het verleden en een kritischer

standpuntsbepaling dan die van Roelink, en door het beschikken over

meer bronnen, dat de mogelijkheid bestond om de geschiedschrijving

betreffende de Vrije Universiteit aan te vullen en gedeeltelijk te herzien.

Met name toen mij bleek dat Kuyper, de eigenlijke stichter van de Vrije

Universiteit, voortdurend moest worden nagerekend, besloot ik een po-

ging tot het opnieuw schrijven van de geschiedenis van de VU, uiteraard

beperkt tot enkele hoofdlijnen, te wagen.

Dat Kuyper slordig was met data en zich op romantische wijze mooier

voordeed dan hij was, werd hem om zijn grote verdiensten vergeven.

Dat hij in zijn vele en felle polemieken wel eens unfair was, werd door

zijn volgelingen gewaardeerd: hij betaalde zijn tegenstanders met gelijke

munt en kwam steeds als overwinnaar uit de strijd. De geschiedschrij-

vers, die wel wisten dat Kuyper slordig en subjectief was, gingen er

steeds vanuit dat hij toch wel betrouwbaar over zijn eigen leven had ge-

schreven en gesproken.

Het bleek mij echter dat dit standpunt niet langer houdbaar is. Met

name het intieme verhaal van zijn bekering, door Kuyper beschreven in

zijn Confidentie van 1873, bleek, na analyse van de bekende feiten en

7

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen