Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 20

zake het onderzoek ter bepaling van den weg die tot de kennis der gere-

formeerde beginselen leidt.'

Door dat conflict werd de VU een Kuyper-universiteit.

Hoofdstuk 7 geeft een verslag van Kuypers reis naar Amerika, waar hij

zijn beroemde 'Stone-lectures' te Princeton hield en bovendien lezingen

en redevoeringen in allerlei andere plaatsen. Deze reis vormde het hoog-

tepunt van zijn loopbaan als hoogleraar.

In hoofdstuk 9 geef ik tenslotte aan hoe Kuyper als minister het wette-

lijk kader voor de verdere ontwikkeling van de VU ontwierp en door het

parlement loodste.

Het laatste hoofdstuk vat een aantal zaken samen, geeft ook kritiek op

Kuyper zoals deze door een vriend en dochter werd opgeschreven en

geeft aan in welke richting het onderzoek verder moet gaan.

De 'kleine luyden'

Vaak gebruiken we in ons verhaal over Kuyper en de VU de term kleine

luyden. Kuyper schreef 'kleyne luyden', zoals hij ook zijn naam met een

y schreef.

Sociologisch gezien duidt de naam kleine luyden op de leden van de klei-

ne middenstand en de werklieden die vast werk hadden.

Bij Kuyper had de term vooral ook een historische en een religieuze be-

tekenis. Hij verwees naar de kleine luyden, die volgens zijn inzicht Prins

Willem van Oranje volhardend gesteund hadden in de opstand tegen

Spanje. Hij doelde op de calvinistische bevolkingsgroep, waartoe ook

rijke boeren en leden van adellijke geslachten behoorden. De meerder-

heid van de kleine luyden behoorde echter tot de onbemiddelde midden-

stand. Het waren meestal mensen die behalve door hun orthodoxe ge-

loof ook gekenmerkt werden door ijver, plichtsbesef, verantwoordelijk-

heidsgevoel, vaderlandsliefde, trouw en spaarzaamheid, allemaal deug-

den die ze gemeen hadden met vele anderen.

Bij kleine luyden moet men ook letten op artikel 1 van het door Kuyper

opgestelde program van de Anti-Revolutionaire Partij. Dat artikel luid-

de:

'De anti-revolutionaire of christelijk-historische richting verte-

genwoordigt, voor zooveel ons land aangaat, den grondtoon van

ons volkskarakter, gelijk dit, door Oranje geleid, onder invloed

der hervorming, omstreeks 1572, zijn stempel ontving; en wenscht

dit, overeenkomstig den gewijzigden volkstoestand, in een vorm,

die aan de behoeften van onzen tijd voldoet, te ontwikkelen.'

16

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen