Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 89

kelijke strijd de politieke eenheid van de anti-revolutionairen gevaar

liep. Deze raad had hem toen diep getroffen. Groen zette het woord

'misverstand' bij Kuypers reactie, die luidde:

'Zeg mij toch onmiddellijk alles, wat gij tegen mij hebt, of in mij

afkeurt. Ik ben nog met sterk aangedane zenuwen onder den ge-

weldigen indruk van dezen morgen. Ik leefde in het zoo vaste ver-

trouwen, dat er althans bij u niets tegen mij was.'

Twee jaar na deze kritiek van Groen ging hij ertoe over zijn kerkelijke

en politieke strijd beter uit elkaar te houden. Hij staakte het Zondags-

blad van De Standaard en maakte daar De Heraut van, een apart kerke-

lijk weekblad. Het Zondagsblad had in 1872 De Heraut vervangen, en

nu vond het omgekeerde plaats. Hij scheidde politieke van kerkelijke

zaken door ze in twee verschillende bladen te behandelen.

Hoedemaker vreesde dat Kuypers theologie daardoor te eng en zijn

politiek te ruim zou worden.

Voortaan bespeelde Kuyper twee klavieren. In de politiek kon hij nu

breder en met meer vrijheid optreden dan in kerkelijke zaken. De

schoolkwestie werd in De Standaard behandeld, maar de vrije universi-

teit in De Heraut. De vrije universiteit viel dus binnen het nauwere kader

en werd vooral gezien in relatie tot de strijd voor kerkherstel.

Dat kader werd bepaald door de grenzen die door de nationale synode

van Dordrecht in 1618-1620 waren aangegeven met de drie formulieren

van enigheid. Dat waren: ten eerste de Nederlandse geloofsbelijdenis,

opgesteld als het geloofsgetuigenis van de nederlandse Calvinisten ten

behoeve van koning Philips II; vervolgens het europese, brede calvinisti-

sche leerboek, de Heidelbergse catechismus; en als derde de door ge-

noemde synode opgestelde dogmatische verhandeling: de Dordse leerre-

gels tegen de Remonstranten.

Kuyper wilde zijn theologie ontwikkelen binnen de grenzen van deze

drie formulieren van enigheid. De Heraut, de Vrije Universiteit en de

Gereformeerde Kerken zouden met deze grenzen rekening moeten hou-

den.

In de politiek zocht Kuyper met De Standaard een breder publiek.

Zijn oppositie zou voortaan met De Standaard en het centraal comité

buiten de Tweede Kamer gevoerd worden, maar zich wel degelijk met

de zaken daarin bemoeien. Het tweede besluit betrof in 1877 de politiek.

Toen Kuyper het leiderschap van Groen overnam, had hij steeds op een

politiek program aangedrongen. Ook nu weer kreeg dat program zijn

eerste zorg.

Lohman werd eerst benaderd. Deze stemde met het voorgestelde con-

85

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen