De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 361
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
De gangbare tegenstelling tussen objectivisme en subjectivisme,
tussen de theologen van het Woord en die van de Geest, tussen
'daar staat geschreven' en 'zo gevoel ik het', verwierp Berkouwer
niet duidelijk. Hij toonde voor beide vleugels belangsteUing. Een
criterium om die onjuiste tegenstelling te beoordelen ontbrak, want
hij ging uit van een correlatie of wisselwerking tussen Gods spreken
in de bijbel en ons lezen en begrijpen, geloven en belijden ervan.
Zonder geloof begrijpt de mens de bijbel niet naar zijn eigenlijke
bedoeling. Berkouwer betrok dus objectivisme en subjectivisme op
elkaar, zoals hij ook poogde beide richtingen met elkaar te
verzoenen. Daarin verschilde hij van Vollenhoven en Dooyeweerd,
die steeds gepoogd hadden dat dilemma te boven te komen.
Berkouwer bracht A. Kuyper respectvol ter sprake, maar 'de
nieuwe kerkvader' van Hepp werd ook fundamenteel gekritiseerd
op allerlei punten waar Dooyeweerd een scholastieke en een
humanistische lijn bij hem had aangewezen. Berkouwer sloot zich
voorts vooral aan 'bij die partijen en uitspraken in Bavinck's oeuvre,
die een anti-scholastieke, progressieve tendens vertonen.'
H.M. Kuitert, een van de studenten van Berkouwer, noemde de
volgende zeven kenmerken van de theologie van zijn leermeester: 1.
diepgang van de wetenschappelijke analyse, 2. breedheid van blik,
3. niet bits of bijterig maar fair, 4. systematisch van opbouw met
brede oriƫntatie, analyse der thema's en behchting vanuit Schrift en
belijdenis, 5. normatief zoeken naar het geloofsstandpunt der
christenheid, 6. niet confessioneel bekrompen wel confessioneel
loyaal, en 7. eenvoudig te volgen.
Zo typeerde Kuitert Berkouwer in 1988, toen hij zelf al twintig
jaar hoogleraar was. Een mede-student van Kuitert, G.Th. Rothui-
zen, schreef in de Almanak 1949 van het VU-corps over zijn
studievak en faculteit een impressie van een gastcollege. Hij bracht
de tegenstelling tot uitdrukking tussen het heilsgebeuren - cursief
gedrukt - en de theologische bespreking daarvan. Het gedicht geeft
de spanningen weer tussen de geloofsrealiteit en het
wetenschapsbedrijf:
De Verzoening.
De Hooggeleerde X. uit L.
Hield laatst een lezing voor de Faculteit.
Hij bracht in 't kader van een cyclus zijn relaas.
Die cyclus? Heette de Verzoening.
355
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's