Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 58

Over deze ontmoeting te Utrecht zou Kuyper later schrijven, dat hij

'in de consistoriekamer van de Domkerk te Utrecht', op een voor hem

onvergetelijke avond, 'voor het eerst den man ontmoette', die door zijn

ernstig woord hem machtig aangreep en imponeerde, zodat hij van dat

uur af zijn geestverwant was geworden.

Maar dit verhaal van Kuyper klopte niet.

Kuyper werkte al langer met Groen samen, hij had zijn hart al veel

eerder voor hem uitgestort en hij had hem al een jaar eerder opgezocht.

Op die 'onvergetelijke avond' had hij een aantal studenten aan Groen

voorgesteld, onder anderen H.W. van Loon en N.A. de Gaay Fortman,

die later in Amsterdam met de Doleantie mee zouden gaan. Ook had

mevrouw Kuyper aan Groen gevraagd om te komen logeren, maar deze

had, om gedurende de drie drukke dagen voldoende rust te krijgen, een

hotel genomen.

Na deze publieke ontmoeting zouden Groen en Kuyper nog zeven jaar

samenwerken. Deze zeven jaren zouden gekenmerkt worden door het

conflict tussen de anti-revolutionaire of gereformeerde en de ethisch-

irenische richting, die samen tot het orthodox protestantse volksdeel be-

hoorden. Groen had als man van het Réveil aan dat volksdeel leiding

gegeven. Vanaf 1869 ging hij Kuyper als de nieuwe leider aanprijzen.

Dr. D. Chantepie de la Saussaye was de leider van de ethischen.Hij

ging nu ook tot partijvorming over van allen 'die niet blind waren voor

het ontzaglijk gevaar, dat van de zijde der gereformeerden dreigde, nu

zij een wetenschappelijk gevormd man als woordvoerder hadden gekre-

gen'.

'Zodra de ethische concentratie voltooid, en het eerste nummer van

de "Protestantsche Bijdragen" verschenen was, gingen La Saussaye en

Beets over tot publikatie van het conflict', schreef prof. dr. C. Gerret-

son. Dat was het vervolg op de woordenwisseling in de Domkerk. De

bestaande elite in de kerk kon geen initiatief van een nieuwe generatie

in gereformeerde richting aanvaarden. Daardoor werd ze volgens de ty-

pering van Gerretson, een gesloten kaste, die zich fel verzette tegen de

jonge David, ook al bestreed deze het modernisme.

Door de opheffing van het dagbladzegel, een belasting op elk exem-

plaar van elk nummer van een krant, kon sedert 1869 het nieuws ook

de gewone man gaan bereiken. Kuyper begon te schrijven in De Heraut,

een deels kerkelijk en deels politiek weekblad, dat door velen, vooral

ook de 'kleine luyden', gelezen werd. Er was grote behoefte aan leiding

en voorlichting. Door dit blad, dat in het begin was opgezet als een

blaadje van de zending onder de joodse bevolking van Amsterdam, met

de Schotse Zendingskerk aan de Amstel als organisatorisch centrum, be-

54

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen