Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 80

Groen en God. Maar Groen wilde die afhankelijkheid van Kuyper niet,

omdat hij niet verantwoordelijk voor Kuypers optreden wilde zijn.

Daarom schreef hij Kuyper:

'Gij waart leader na mij; tot mijne vreugde, maarywre tuo; zonder dat

mijne toestemming vereischt werd of eenig mandaat te pas kwam.'

Dit jure tuo, in eigen recht gegrond, leiderschap zou in later jaren de

vorm aannemen van de-door-God-gegeven-leider. Of om terug te keren

naar de scriptie over Paus Nicolaas, hij wilde zekerheid dat zijn inzicht

en leiding samenvielen met Gods Raad.

Kuyper is bijna elf jaar predikant geweest.

Hij had de noodzakelijke reformatie van de kerk nog niet tot stand

kunnen brengen.

Nog voor zijn eerste optreden in de Tweede Kamer kwam Kuyper in

conflict met Groen. Deze verklaarde zich tegen een standbeeld voor

Thorbecke, maar vond de tijd wel gekomen voor een gedenkteken voor

Van Oldenbarnevelt en Jan de Witt. Kuyper was in zijn nationalistische

en calvinistische gevoelens geweldig geschokt en schreef daarover in De

Standaard. Zijn lezers en kiezers moesten Maurits, het Oranjehuis en

het Calvinisme eren en niet de tegenstanders daarvan. Hij vreesde de

kritiek van de contra-revolutionairen, de utrechtse factie onder leiding

van Kol en van andere volgelingen van Kohlbrugge. Als men zo onpar-

tijdig als Groen wilde zijn, dan kon men ook waardering opbrengen

voor Karl Marx, schreef hij.

Op deze onenigheid volgde Kuypers parlementaire debuut op 29 april

1874. Er waren nog geen georganiseerde partijen en men trad namens

een kiesdistrict op. Kuyper behoorde thuis bij een aantal anti-

revolutionaire en conservatieve kamerleden, die hem als oud-predikant

en journalist kritisch in hun midden ontvingen. Het voorstel van het ka-

merlid Van Houten om 'overmatigen arbeid en verwaarlozing van kin-

deren' tegen te gaan, was aan de orde. Kuyper sprak als laatste, langdu-

rig, tot een reeds vermoeide vergadering.

Aan het begin maakte hij de psychologische fout om zijn standpunt

meteen bekend te maken en aan het einde volgde een tweede fout. Hoe-

wel hij een debutant was, diende hij meteen al een motie in, die in krasse

bewoordingen was gesteld.

Groen wees hem op zijn verzoek deze fouten aan.

Door zijn wijze van optreden bleef Kuyper vooreerst een geïsoleerd

kamerlid. Men zag in hem de volksredenaar met 'het uiterlijk en de ui-

tingen, den gang, - de allures - , den blik van een geestdrijver'. En dat

gaf hij later ook toe, toen hij over het streven naar de 'volmaakbaar-

heid' en het perfectionisme schreef. Hij ijverde vervolgens voor de ame-

rikaanse opwekkingsbeweging van Moody en Sankey. Hij ging met vele

76

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen