De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 303

bezoek ontvangen, maar toen de tandarts kwam, had deze als

assistente een dochter van Rutgers meegenomen. Van haar kon hij

afscheid nemen, maar zijn vrouw, Maria W. Hovy, een dochter van

de stichter van de VU, zag hij niet weer terug.

Baas Becking vertelde later over de grote belangstelling van zijn

celgenoot voor de natuur: de planten en bomen die ze zagen, de

vogels die ze hoorden, de mossen, de algen en insecten in de cel.

Ieder kende Rutgers juist als de man, die het zo afschuwelijk vond

dat de Duitsers onze cultuur wilden vernietigen.

Op 30 augustus 1944 zagen de twee hoogleraren elkaar op de

binnenplaats van de gevangenis te Kleef voor het laatst. Rutgers

stierf in de gevangenis te Bochum op 5 februari 1945.

De VU was in het voorjaar van 1944, toen Oranje Duitsland

bezocht, al een jaar gesloten, maar alle hoogleraren werkten door

en namen honderden tentamens af, ook van studenten van andere

universiteiten. Waterink was voor vele studenten als adviseur 'een

bron van kracht'. In zijn instituut verborg hij Joodse kinderen. Van

der Horst redde via de Valeriuskliniek vele Joden. Van Gelderen

verborg de opperrabbijn en zijn vrouw. Dooyeweerd had lange tijd

een Jodin als huisgenote. En over VoUenhoven vertel ik in het

volgende hoofdstuk.

Terwijl de VU was gesloten, bleef aan de Keizersgracht de

bibliotheek functioneren. Moeilijker was het beheer van het

Natuurkundig en Scheikundig Laboratorium. Om te voorkomen dat

het instrumentarium naar Duitsland zou worden afgevoerd, werden

de laboratoria bij de organisatie T.N.O. ondergebracht. Een deel

werd verpakt en weggeborgen, een deel functioneerde voor het

clandestiene onderwijs en het verzetswerk. Maar op 7 februari 1944

vorderden de Duitsers een deel van de ruimte. Op 11 maart 1944

brak brand uit in het scheikundegebouw. Prof. Sizoo moest toen de

beschuldiging van sabotage ontzenuwen. En op 4 mei 1944 werd de

gehele resterende inventaris gevorderd, met inbegrip van de

neutronengenerator, die voor het onderzoek naar kerndeeltjes

gebruikt zou kunnen worden. Onklaar gemaakt werd de generator

afgevoerd.

Begin augustus 1944 werd het Trouw-verzet voor een

afschuwelijke beslissing geplaatst. Aan de leider van de drukkers en

verspreiders van Trouw, de student W.P. Speelman, stelde de

Sicherheits Dienst het ultimatum om vóór 9 augustus om 10 uur de

uitgave van Trouw te staken, anders zouden 23 gevangengenomen

297

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen