De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 120

3e De psychologie valt als wetenschap, daar ze niet één Gegenstand heeft

en dus ook niet eenheid van methode kan postuleeren. 4e Deze theorie is

de psychologische structuur van de leer van 't donum superadditum.

VoUenhoven hield dus nog steeds aan de dichotomie vast en ook

aan de idee van de onsterfelijke ziel. Met de argumenten van Janse

was hij het niet eens en ook niet met zijn bijbelgebruik: "t beroep

op de H.S. ter beslissing van zulke quaesties moet gewraakt. De

H.S. spreekt in de taal van de dagel. ervaring. Anders gaan we

weer naar Ptolemaeus terug op grond van Richteren of Jozua

zooveel.'

Maar toch nam hij toen ook al afstand van de gereformeerde

scholastiek van Bavinck: 'wat nu Bavinck betreft, hij heeft zich nooit

los weten te maken van de Scholastiek. En dat is te begrijpen, want

de Scholastiek is de eenige poging tot nog toe 't theoretisch

element in 't Christendom wijsgeerig te verwerken.'

Een voorlopige oplossing van het probleem, waarover

VoUenhoven een jaar eerder had geschreven: 'ze gaat m'n krachten

te boven', lezen we in het volgende brieffragment:

De voorloopige oplossing voorzoover ik die zie, is deze. Er is een ideeele

wereld van 't gelden, noch psychisch, noch redelijk, maar 'geldend.' Dan

een wereld der waarden: eth. en rechts- en relig. waarden enz. Ook een

wereld van 't physisch zijnde, waarschijnlijk ook een van 't biologische,

waaraan 'k meer zelfstandigheid toe ga kennen dan vroeger. De vermogens

zijn niet lagen, maar relaties van de eene ziel tot die onderscheiden

terreinen. Dan is planten, dieren en menschenziel onderscheiden niet door

't aantal vermogens, resp. 1, 2 en 3 maar door den aard der relaties

tusschen die onderling onderscheiden zielen eener-(zijds) en deze werelden

(anderzijds). Dan blijft de ziel een eenheid.

Janse moest volgens VoUenhoven nog niets pubUceren 'over de

levende ziel en de levendmakende geest, want 't zou me spijten als

de verwarring op dat gebied in onze psychologie bleef voortduren.'

Uit deze brief van 7 november 1922 bleek dat VoUenhoven

het concept van de wetsidee van Dooyeweerd nog niet had

overgenomen. Hij dacht immers over een ideële wereld van het

gelden, een wereld van waarden en een wereld van zijnden,

verbonden door relaties. En hij hield vast aan een onsterfelijke

mensenziel. Deze brief gaf ook aan dat VoUenhoven een

doodlopend spoor volgde. Gebrek aan tijd voor de noodzakelijke

116

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen