De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 281

kruiperige mentaliteit ons volk vergiftigt, zijn kracht ondermijnt, en

vriend en vijand doet meesmuilen over zooveel machteloosheid?',

schreef Schilder.

Deze opmerking werd een week later door H.H. Kuyper in De

Heraut beantwoord, want de rivaliteit tussen Kuyper en Schilder was

ongedeerd uit de strijd in de mei-dagen gekomen. H.H. Kuyper

schreef: 'We hebben ons te wachten voor alles wat onnoodig tot

moeilijkheden aanleiding zou kunnen geven. Een serviele houding

behoeven we daarom niet aan te nemen; dat zou ons volk onteeren

en den Duitsers zelf niet aangenaam zijn. Maar evenzeer hebben

we ons te wachten voor een door ons zelf uitgelokt martelaarschap.'

Deze woorden waren nu juist een alibi voor de serviele houding,

die hij aannam. De bezetter werd bovendien door H.H. Kuyper

aangemerkt als de overheid die we moeten gehoorzamen, zodat hij

in feite de wettige regering in Engeland verraadde.

Maar ook Colijn deelde toen dat standpunt. Hij schreef in De

Standaard van 18 juni 1940: 'dat de bezettende macht, zoolang zij

als opperste gezag hier regeert, als wettige overheid moet worden

aanvaard. Dat is strikt antirevolutionair en het is bovendien het

eenige practische standpunt.'

Na zijn emeritaat en het overlijden van zijn vrouw was H.H.

Kuyper naar Den Haag verhuisd. Hij had nog drie functies. In de

eerste plaats bleef hij hoofdredacteur van De Heraut. Dan was hij

hoogleraar-adviseur van de Generale Synode der Gereformeerde

Kerken gebleven, en hij was voorzitter van de door die synode

benoemde deputaten, die het contact met de 'Hooge Overheid'

moesten onderhouden. Binnen de kerken was hij ook één der

deputaten die zorg droegen voor de door de oorlog getroffen

kerken.

Vooral de zaak van de kerkelijke pers in oorlogstijd had de

voUe aandacht van H.H. Kuyper. Hij deelde deze belangstelling met

zijn beschermeling, dr. H.W. van der Vaart Smit. Deze predikant

had in 1931 een Nederlandsch Christelijk Persbureau opgericht, dat

uitging van een oecumenische stichting met prof. F.W. Grosheide

als voorzitter. In 1933 raakte dit N.C.P. in opspraak toen Van der

Vaart Smit de nieuwe orde van Hitler ging verdedigen. In 1934

mengde Van der Vaart Smit zich in de Duitse kerkstrijd. Hij wilde

bemiddelen en de gelijkschakeling van de Duitse kerken bevorde-

ren. Met zijn eigen kerkelijke gemeente lag hij voortdurend

275

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen