De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 16

vervangen. In 1972 werden de Colleges van Curatoren en

Directeuren opgeheven en vervangen door een College van Bestuur

en een apart Verenigingsbestuur. Al eerder, in 1971, was een

Universiteitsraad geïnstalleerd. Met deze veranderingen in enkele

jaren deed ook de VU een grote stap in de richting van een

multiversiteit.

Organisatorisch is de VU dus omstreeks 1970 grondig

veranderd. Maar aan die reorganisatie ging een geestelijk proces

vooraf, waarin ik twee stadia aanwijs. Vanaf 1945 neemt de invloed

van de theologie van Abraham Kuyper snel af en vanaf 1955

constateer ik het domineren van een nieuwe 'tijdstroming'.

Tijdstroming is een term van prof. D.H.Th. Vollenhoven, die hij

gebruikte om een verandering van het algemene denkklimaat aan te

geven. Omstreeks 1905 constateerde hij het begin van de overgang

van het late rationahsme naar het irrationalisme met de levens-

filosofie en het historisme. In die tijd werd het wereldbeeld van

Newton losgelaten, liet de atonale muziek zich horen en kon men

frappante uitingen van de moderne schilderkunst bewonderen.

Die nieuwe tijdstroming werd door de Eerste Wereldoorlog in

Europa algemeen. Het existentialisme werd tussen de twee wereld-

oorlogen de nieuwe vorm waarin het irrationahsme beslag op de

geesten legde. Maar in Nederland en dan met name binnen de

Gereformeerde Kerken, de VU en de Anti-Revolutionaire Partij,

blijft de moderne geest buiten de deur, al zijn er verschillende

spanningen. Pas nadat ook Nederland in de Tweede Wereldoorlog

werd betrokken, krijgt het existentialisme grote invloed bij vele

lagen van de bevolking. En dan volgt omstreeks 1955 ook bij de

VU een nieuw denkkhmaat onder invloed van de nieuwe

tijdstroming sinds 1905. De doorwerking van het denken uit de

periode van Abraham Kuyper, het einde daarvan, de strijd met de

nieuwe tijdgeest in verschillende vorm en het doordringen van de

nieuwe tijdstroming in de vijftig jaren van 1905 tot 1955, is het

decor van dit boek geworden.

Met dit algemene decor op de achtergrond aden we in 21

tonelen de vele spelers van het spel optreden. In het 'Woord

vooraf heb ik Kuyper en de VU en De VU na Kuyper een tweeluik

genoemd. De twee taferelen van dit tweeluik zijn ook met de twee

programmapunten van een muziekuitvoering te vergelijken. Voor de

pauze werd een Kuyper-suite van tien stukken gespeeld. Na de

pauze volgt een VU-symphonie met een coda.

12

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen