De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 20

vroeg naar de Grenzen der naturwissenschaftlichen Begrijfsbildung

(1896) en W. Dilthey begon met zijn Aufbau der geschichtlichen Welt

in den Geisteswissenschaften (1910). Tussen twee vormen van

monisme in meldt zich hier het duahsme van natuur en cultuur bij

Rickert als vertegenwoordiger van het neo-Kantianisme en Dilthey

als vader van het historisme.

Het dualisme van ziel en Uchaam, van psyche en materie, van

cultuur en natuur, dat reeds uit deze titels naar voren springt,

vormde de achtergrond van de christelijke wetenschapsbeoefening

aan de Vrije Universiteit in de eerste helft van deze eeuw. In heel

dit boek, tot op de laatste bladzijde, zal het dualisme van lichaam

en ziel telkens weer aan de orde komen.

Toen Kuyper in 1901 minister werd, liet hij een VU achter met drie

faculteiten en slechts vijf hoogleraren: de theologen F.L. Rutgers,

G.H.J.W.J. Geesink en H.H. Kuyper, de jurist D.P.D. Fabius en de

letterkundige J. Woltjer. Vier jaar later, bij het 25-jarig bestaan van

de VU in 1905, waren er mede door zijn wetgevende werk reeds

twaalf hoogleraren. Bovendien werd toen onderhandeld over een

hoogleraar die zou moeten behoren tot een gecombineerde na-

tuurwetenschappelijke en medische faculteit. Aan de VU kreeg

daardoor vanaf die tijd naast de ziel ook het lichaam officieel

wetenschappehjke aandacht. In de eeuw van het materiaUstische

evolutie-dogma ging het aan de VU in facultair verband enkel over

de ziel en geestelijke zaken, en in de eeuw van de psychologie

begon de VU met de studie van het Hchaam en materiële zaken.

Het duaUstische denken in gereformeerde kring, dat bij die

opvattingen behoorde, hield nog onbedreigd stand tot daarin in

1922 de eerste bres werd geschoten, niet in het openbaar, maar in

een brief die eerst nog aan de afzender werd teruggezonden.

Vanuit het gezichtspunt van de Gereformeerde Kerken bestond

in 1901 naast de VU ook de Theologische School te Kampen,

eveneens met vijf hoogleraren: H. Bavinck, A. Biesterveld, L.

Lindeboom, M. Noordtzij en D.K Wielenga. Van hen was alleen

Bavinck gepromoveerd. Hij had er voor geijverd dat het seminarium

van de kerken op het peü van een hogeschool kwam en dat was

hem gelukt. Maar de daarna beoogde samenvoeging van beide

theologische opleidingen was hem telkens weer mislukt,

j Zoals Kuyper antithetisch optrad in de op synthese gerichte

volkskerk, zo was Bavinck synthetisch opgetreden binnen de zich

16

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen