De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 360

en evangelisatie was georiënteerd, dan waren twee delen van zijn

geest op zijn neef J.H. Bavinck overgegaan. De psychologie en de

zending hadden zijn bijzondere belangstelling. Berkouwer had ook

veel van H. Bavinck, met name in zijn brede historische benadering

van de dogmatische vraagstukken. De geest van H. Bavinck, die in

1926 min of meer was uitgebannen, keerde aan de VU terug,

terwijl de geest van Abraham Kuyper nog wel rondwaarde, maar

velen niet meer inspireerde.

Hierbij kwam ook het geestelijk klimaat van het jaar 1946. Het

herstel bracht de vooroorlogse wereld niet terug, terwijl ook de

hoop op vernieuwing niet het gewenste resultaat zag. Ontnuchterd

na de roes van de bevrijding ontdekten de mensen diep in zichzelf

de eerste symptomen van de onderdrukte oorlogsangsten.

Bovendien waren er nieuwe spanningen. De communisten waren in

Duitsland, Italië en Frankrijk actief. Bij het Bikini-atol namen de

Amerikanen atoombom-proeven. In Indonesië werd de oorlog

voortgezet. Terwijl anti-koloniale en communistische krachten zich

manifesteerden, bleek het vrije Europa een ontredderde rest van

een werelddeel bedreigd door het oprukkende communisme. De

emigratie naar verre landen, naar Canada, Zuid-Afrika, Australië en

Brazilië, begon. Bij zijn rectoraatsoverdracht op 18 september 1946

sprak Coops daarom over mensen met een 'paralyserende vrees

voor de toekomst.'

De eertijds dominerende leden van de Theologische Faculteit:

Aalders, Grosheide en Hepp, waren wel oud geworden, maar ze

waren niet veranderd. Nauta was voorzichtiger geworden. Hij

rapporteerde in 1946 aan de synode over 'het tuchtrecht der

meerdere vergaderingen', met een minderheids-rapport van dr.

W.A. van Es en een ander van dr. M. Bouwman, en dat rapport

was veel genuanceerder dan de synode van Nauta gewend was.

Van het grootste belang was echter het optreden van Berkouwer

als gewoon hoogleraar in de moderne theologie, want bij hem

overheerste de interesse voor zijn onderwerpen, terwijl de

bestrijding ervan steeds gepaard ging met waardering.

Onder de theologen was Berkouwer de hoogleraar, die

belangstelling voor de studenten toonde en die hun gezichtskring

verbreedde. Zijn optreden betekende voor hen 'een ware

bevrijding'. Hij nam ze serieus, stond niet op een hooggeleerd

voetstuk, betrok ze bij de vraagstukken en liet ze zien dat het om

de waarheid ging, en niet om de eigen traditie.

354

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen