De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 122

opgenomen. We weten niet hoelang 't duurt. God schenke spoedig

uitkomst.

Janse had al iets voorvoeld. Hij was zijn brief begonnen met de

opmerking: 'Ik schrijf U weer terstond onder voorwaarde, dat het U

in geen enkel opzicht verplichten zal om terug te schrijven', en hij

eindigde met: 'Ik hoop, dat ik U niet lastig ben gevallen met

zoovele woorden.' En op 20 februari 1924 voegde hij er aan toe:

'M'n vermoeden was wel juist, dat ik mee schuld had aan Uw

overspanning.'

De ziekte van Vollenhoven duurde een heel jaar. Pas in

december 1923 was hij weer aan de studie. Maar voorlopig schreef

Vollenhoven niet meer over filosofie. De geschiedenis van De

Gereformeerde Kerk van 's-Gravenhage 1572-1833 en 1834-1868 werd

ia de jaren 1924 en 1925 bestudeerd en beschreven. Uit die studie

kwam zijn kriiiek voort op de 'Nadere Reformatie', het Piëtisme en

het conventikel, richtingen binnen het Calvinisme. De vaderlandse

kerk had de oude Doperse stromingen in zich opgenomen en deze

richtingen hadden dat Doperse erfgoed vermengd met het officieel

aangenomen Calvinisme.

Het sluitstuk voor de brug der wetskringen, dat Janse

aanreikte, kon Vollenhoven dus voorlopig nog niet in zijn conceptie

opnemen. Maar ook Dooyeweerd werkte zijn wetsidee vooreerst in

andere richting verder uit. Pas vijf jaar later werd die brug

geslagen.

Op 1 oktober 1922, een maand voor Janse zijn

belangwekkende brief schreef, begon Dooyeweerd zijn werk bij de

Kuyperstichting. Zijn eerste opdracht kreeg hij van Idenburg, die

hem een advies vroeg over de Staatkundige tegenstelling tusschen de

Christelijke Historische en de Antirevolutionaire Partij. Met de

bibUotheek van Kuyper om zich heen maakte Dooyeweerd studie

van het conflict met Lohman. Het eerste deel van het gevraagde

advies kwam in februari 1923 gereed. Daarin wees Dooyeweerd op

de diepere achtergronden van het conflict en koos hij tegenover

Kohlbruggianen, Ethisch-irenischen en allerlei individualistische en

piëtistische richtingen binnen het Réveil resoluut voor de

Calvinistische greep van Kuyper met 'het geniaal kosmologisch

beginsel van de souvereiniteit Gods.' Hij schreef evenals Kuyper

over de 'klove' en 'breuke' en merkte op dat 'Mr. Lohman de

beteekenis van het Calvinisme als wijsgeerig stelsel ten aanzien van

118

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen