De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 318
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
gepakt. Een groot aantal verzetsstrijders werd toen geëxecuteerd,
onder hen op 3 mei 1942 ook Jan Woltjer, een kleinzoon van prof.
J. Woltjer.
Ondanks deze geesteUjke terreur riep het moderamen de synode
op 26 mei 1942 bijeen voor de behandehng der meningsverschillen.
Van Schilder was op de synode een brief gekomen waarin hij
uiteenzette, waarom hij daaraan in de gegeven situatie niet kon
meewerken. Van 29 classes en 34 kerken waren er verzoeken
binnen-gekomen om de meningsverschillen niet te behandelen.
Op voorstel van dr. W.A. van Es en prof. J. Ridderbos werd
echter met 27 stemmen voor en 23 tegen besloten eerst de
meningsverschillen te behandelen en pas daarna de ingekomen
bezwaren. Na dit besluit veriiet prof. Greijdanus de vergadering.
Prof. Berkouwer deed nu een poging, gesteund door de synode,
om Schilder en Greijdanus tot andere gedachten te brengen. Ook
Vollenhoven werd uitgenodigd, maar deze wenste evenmin aan een
behandeling achter gesloten deuren mee te werken. Een deputatie,
naar Kampen gezonden om Schilder en Greijdanus tot medewerking
over te halen, kwam onverrichter zake terug.
Het was duidelijk dat J. Ridderbos met G.C. Berkouwer de als
verzoenend bedoelde compromis-uitspraken afkomstig van J.
Ridderbos, zonder voorafgaande behandeling m de kerken wilden
vaststellen om zo de jarenlange kerkelijke persstrijd te beslechten.
Greijdanus, Schilder en Vollenhoven wilden de prijs daarvoor, de
besluitvorming buiten de kerken om over bindende leeruitspraken,
niet betalen. Schilder en Vollenhoven wensten ook geen
belemmering van hun vrijheid om hun nieuwe inzichten, die van de
gangbare, Kuyperiaanse meningen afweken, voor te dragen en
bekend te maken. Hun oppositie betekende voor Berkouwer en
Ridderbos dat er een grote kans was dat de uitspraken geen vrede
zouden brengen.
De door commissie I voorbereide uitspraken, verdedigd door de
rapporteur J. Ridderbos, werden met enkele amendementen met
algemene stemmen aangenomen. Niemand werd veroordeeld, de
'dreigende deformatie' ging in rook op, maar wel werden een aantal
gangbare meningen kerkelijk bevestigd. Het vredehevende compro-
mis, volgens de wil van Berkouwer en de formules van Ridderbos,
zegevierde.
Toch waren de tegensteUingen niet echt overbrugd. Een
meerderheid van de kerken had deze uitspraken in oorlogstijd niet
312
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's