Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 43

van Kuyper was een verhouding tussen man en vrouw, waarbij de man

pubüek optrad en de vrouw het gezin privaat verzorgde.

Kuyper was in de kern een mysticus. In de mystiek wordt het eigenlij-

ke leven door de mens uitgetild boven deze aardse werkelijkheid, op

zoek naar vereniging met God of het goddelijke. In zijn publieke optre-

den was Kuyper ver van mystiek, maar in het centrum van zijn persoon-

lijkheid was hij dat wel. Dat mystieke hart bleek een centrale factor in

zijn leven. Vóór zijn bekering sprak hij van het goede, deugdzame hart

dat God hem had gegeven. Daarna sprak hij van het wedergeboren hart

van de uitverkoren mens.

De bekering van 1863 hield veel meer in dan een erkennen van eer-

zucht en een zoeken van Jezus. Hij wilde nu predikant worden, en de

kerk kreeg een nieuwe betekenis voor hem. Hij vond een mystiek sleutel-

woord voor de kerk in de roman The heir ofRedclyffe. Zijn nieuwe held

Guy werd in Italiè begraven. 'They went to the stranger's corner of the

graveyard, for of course the church did not open to a member of

another community of the visible church.' De zichtbare kerk bleef dus

gesloten voor Guy, maar dat was van minder belang.

'Het woord des vredes ruischte over de graven in de welluidende klan-

ken der Engelsche Liturgie, en zoo werd zijn stoffelijk overschot ter

ruste gelegd, onder het loover van een prachtige kastanje, "rendered a

home bij those words of his Motherchurch -the mother who had guided

each of his steps in his orphaned life"\ schreef Kuyper.

Dat woord moederkerk werd een openbaring voor Kuyper. Hij had

bij het woord kerk altijd aan zijn vader gedacht, en dan was er wel enige

agressie in zijn hart. Nu hij in het spanningsveld tussen verdere studie

en predikant worden stond, werd het woord 'moederkerk' een sleutel-

woord. De idee van moederkerk werd in zijn gedachtenwereld de verbin-

dingsschakel tussen het geheime beginsel en de publieke organisatie van

de kerk. In zijn scriptie over Paus Nicolaas I noemde hij de godsdienst

het bezielend beginsel van de mensheid. Het opstel begon met de zin:

'Magtigen invloed oefent de Godsdienst op het lot der wereld van bin-

nen door 't hart des menschen, en waar zij aan hare bestemming beant-

woordt langs die weg alleen.'

De kerk als georganiseerd instituut werd toen vrijwel verworpen. De

idee van moederkerk legde een nieuwe verbinding tussen een mystieke

geloofskern en de vaste liturgie, het sacrament en het kerkboek, het

Common Prayer Book van de anglicaanse kerk.

We zien na deze bekering de ontwikkeling van gedachtenlijnen van

een mystieke kern naar de leer der wedergeboorte bij Kuyper, van de

idee van moederkerk naar zijn strijd voor een kerk van de orthodoxe

kleine luyden en naar zijn boek over de eredienst, en ook van zijn voor-

39

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen