De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 32
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
ons voelt zich sterk genoeg, om, gehjk Anema dit deed voor de
rechtswetenschap {Calvinisme en rechtswetenschap), eene analoge
beschouwing te houden voor de natuurwetenschappen?' Nu poogde
Bouman zelf die analoge beschouwing te geven met zijn leer van de
wisselwerking tussen ziel en lichaam. Over die problematiek had
Kuyper ook het een en ander geschreven in zijn Encyclopaedie:
Dit psychisch leven is het erfdeel der Philologische en niet der
Medische faculteit. Glipt men over die grens heen, dan moet de
Medische faculteit de psychische verschijnselen wel aan het somatisch
leven ondergeschikt maken, en kan ze niet rusten, alvorens het haar
gelukt is, onder den drang van haar eigen object (dus het zieke
menselijke lichaam), dit psychische leven materialistisch te verklaren.
Toch mag evenmin vergeten, dat tusschen het somatisch en het
psychisch leven een onzeker en gemengd terrein ligt. Beide zijden van
het ééne menscheUjke leven staan in organisch verband. Het Uchaam
werkt op de ziel en de ziel op het Uchaam. Er is dan ook eenerzijds
een physico-psychische studie, die de psychische verschijnselen moet
naspeuren op physisch terrein, en anderzijds een psychico-physische
studie, die den invloed nagaat, welke door de psyche op het soma wordt
uitgeoefend. Hierbij nu moet als regel gelden, dat de Psychologie haar
gegevens aan de Medische faculteit ontleent; en omgekeerd de
Medische faculteit haar psychologische gegevens aan de Philologische
faculteit. Dat ook de Theologische faculteit hierbij in aanmerking komt,
wordt hiermee niet ontkend, maar...
Bouman trad echter niet zozeer in contact met een der drie
letterkundigen, die de oude talen doceerden, alswel met de
theoloog Bavinck, die al te Kampen, in 1897, had geschreven over
de Beginselen der Psychologie. Botiman volgde Bavinck meer dan
Kuyper. Steeds sprak hij met eerbied over zijn vijftien jaar oudere
collega.
In de jaren rondom 1905 bepaalde vooral Bavinck het gezicht
van de VU in Nederland. Als eerste in de kring van de VU en de
Gereformeerde Kerken werd hij, in 1906, lid van de KoninkHjke
Nederlandsche Akademie van Wetenschappen. En als tweede, na
Kuyper, viel hem in 1908 de eer te beurt om te Princeton de
'Stone-lectures' te houden.
Ook bij Bavinck was er die algemene wending naar de psychologie.
Het tweede deel van zijn Gereformeerde Dogmatiek handelde eerst
over God en over de wereld in haar oorspronkelijke staat. Daarbij
ging het over de geestehjke en stoffehjke wereld en over de
28
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's