Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 199

Was Lohman wel kandidaat gesteld, dan had hij een conferentie bij-

een willen roepen om tot een vaste gedragslijn te komen. Maar Kuyper

had al beslist. Hij wilde netelige vragen niet rustig doorspreken, voordat

hij geheel zeker was van voldoende steun voor het door hem ingenomen

standpunt.

Aan het einde van dat jaar, op 17 december 1893, stierf Keuchenius.

Toen Lohman minister was geworden, had Keuchenius voor het oude

kiesdistrict van Lohman een plaats in de Kamer gekregen. Die plaats

kwam nu weer vrij. Met instemming van Kuyper, die overal in gekend

werd, werd Lohman vervolgens in zijn eigen kiesdistrict Goes kandidaat

gesteld en gekozen.

Daardoor maakte Lohman in de Tweede Kamer de einddebatten over

het ontwerp van de kieswet van Tak mee.

Het jaar 1894 begon met de beste wensen van Lohman aan Kuyper.

'Moge dit jaar voor U, gelijk voor ons allen, een gezegend jaar zijn en

moge het ons gegeven worden ook gezamelijk te kunnen strijden voor

de beginselen aan de verdediging waarvan wij ons leven gewijd hebben.

Ik hoop u deze week met mijne vrouw te komen bezoeken.'

De partijen bleken alle intern verdeeld over de voorstellen van Tak.

Op het hoogtepunt van de discussies was minister Tak onduidelijk over

de gevolgen die het amendement van De Meijier zou hebben. Dit amen-

dement was bedoeld om de minister te steunen en om zijn wet aanvaard-

baar te maken. Het werd op 9 maart aangenomen. Maar nu vreesde de

minister dat de wet toch nog zou worden verworpen. Hij hield toen lie-

ver de eer aan zichzelf en liet zijn onaanvaardbaar horen, nadat het

amendement was aangenomen. Hij trok het wetsontwerp in, zodat de

Kamer zeer verrast en zeer verward uiteenging.

Wat zou het ministerie verder doen?

Kuyper nam een afwachtende houding aan. In De Standaard schreef

hij:

'Wie zijn oor te luisteren legde, heeft zeer wel kunnen ontwaren, dat

onder de groote menigte het verlangen naar finale kiesrechtuitbreiding,

wel niet algemeen, maar toch tamelijk sterk meesprak; terwijl omge-

keerd in de (A.R.-kamer-)club bij velen blijkbaar het denkbeeld boven-

dreef, om finale kiesrechtuitbreiding af te weren, . . . We zeggen dit niet

van mannen als . . . den heer Lohman, die, al heeft hij particuliere be-

denkingen, toch de finale kies-recht-uitbreiding wel terdege wil.'

Maar zodra Kuyper aanvoelde dat de Tweede Kamer ontbonden zou

worden en er verkiezingen kwamen, ging hij het verschil tussen 'Droite

et Gauche', behoudend en vooruitstrevend, in eigen partij aanscherpen.

Hij zaaide tweedracht in eigen partij en hij trachtte zijn democratische

inzichten aan allen op te leggen. Hij ging ook aan Lohman trekken, die

193

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen