Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 137

Kuyper en Rutgers vormden het theologische tweespan en Kuyper en

Woltjer het literaire duo, maar Kuyper en Lohman waren de belangrijk-

ste leiders. Hoewel ze uitgesproken vrienden waren, botste de machtswil

van Kuyper telkens op de wilskracht van Lohman. Tussen de opening

van de VU en het eerste college was er al een politiek conflict.

Lohman had in de Tweede Kamer meegeholpen een zo goed mogelijk

wetboek van strafrecht tot stand te brengen. Vanuit zijn ervaring als

rechter ging het hem om de wetsregels en minder om de achter liggende

beginselen. Kuyper had daarop in De Standaard de gehele A.R.kamer-

fractie beschuldigd een wetboek te hebben aangenomen 'dat eene voort-

durende verloochening is van de christelijke beginselen.'

Hij had ook Lohman verdacht gemaakt in verband met zijn contacten

over de wetsvoorstellen met de liberalen en met minister Modderman.

Lohman had zich in De Standaard verdedigd. Zijn artikel had hij op

dringend verzoek gewijzigd, maar vervolgens had Kuyper het ook nog

eigenmachtig verzwakt.

De beschuldiging van Kuyper had Lohman zeer diep gegriefd, en hij

vond het nodig om hem dat eens heel duidelijk te maken. Hij vond diens

journalistieke tactiek geheel in strijd met zijn 'betuigingen van vriend-

schap' en 'zeer unfair'.

Kuyper meende echter:

'Lohman vecht tegen iets dat niet bestaat, maakt zich boos op een

Kuyper die er niet is; en in plaats van eens even naar Amsterdam

te komen, en de zaak uit de wereld te helpen, maakt hij zijn we-

zenlijke vriend Kuyper voor unfair uit, zegt niet bij zijn genade te

willen leven, op het punt van een breuke te staan, enz.

Het eenige waar het op aan komt is de eere van Gods naam; de

redding van de toekomst van ons land en volk; en daartoe van de

beginselen die vastliggen in Gods Woord.'

Dat Lohman te kort schoot in wat Kuyper noemde, 'hun trouwe vriend-

schap', daarvoor had Lohman hem vergeving te vragen. Want, zo

schreef hij, hij zou 'niet dulden, dat er zoo geleefd worde met een der

teederste vriendschappen van zijn hart.'

Zoals vaker, keerde Kuyper de bewijslast om. Maar Lohman, ge-

schoold in de rechtspraak, doorzag dat steeds. Hij ging dieper op de

zaak in, nu Kuyper er omheen liep.

Lohman had in 1878, zoals we eerder al vertelden, een anonieme bro-

chure uitgegeven: Voorstel tot organisatie van verzet tegen synodalen

gewetensdwang. Hij wilde binnen de administratieve organisatie van de

Hervormde Kerk komen tot zelfstandig samengaan van gereformeerde

133

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen