Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 82

riële voorstellen. De regering wilde bezuinigen door de universiteit te

Groningen op te heffen. Daarvoor in de plaats pleitte Kuyper voor een

eigen universiteit. Als de regering nu vanwege de scheiding tussen kerk

en staat ook de theologische faculteiten ging opheffen, zou er ruimte ko-

men voor een orthodox-protestantse en ook een katholieke universiteit.

Naar ik meen ging het hem er vervolgens om zoveel mogelijk invloed

uit te oefenen op die eigen protestants christelijke vrije universiteit.

In 1875 deed dr. G.J. Vos een voorstel, mede namens De Geer en

Kuyper, aan de Vereniging voor Christelijk Nationaal Schoolonderwijs.

Hij vroeg: 'eene universiteit, die, uitgaande van de levende kern, het we-

zen der Protestantsche Kerken, en met haar organisme in levend rap-

port, het Christelijk element wederom in den grootschen omvang der

wetenschappen tot waardige plaatsbekleding en in het streven van ons

geslacht tot zedelijke en geestelijke macht verheffen zou.'

Kuyper accepteerde dit voorstel van Vos, maar zorgde er ook voor dat

het niet in bespreking kwam. Vos zou zich er later op beroemen dat de

idee van een vrije universiteit, maar dan ten behoeve van de Hervormde

Kerk, van hem afkomstig was.

In augustus 1875 kwam minister Heemskerk met een gewijzigd wets-

ontwerp. Daarin nam hij wel het voortbestaan van de universiteit te

Groningen op, maar niet dat van de theologische faculteiten.

In die zelfde tijd, najaar 1875, bleek uit de reacties op dit nieuwe ont-

werp, dat de moderne theologen het voortbestaan der theologische fa-

culteiten wensten. Zij wilden de theologische faculteiten behouden om

hun moderne ideeèn verder in de kerken uit te dragen. De strijd om het

voortbestaan van deze faculteit werd daardoor verdacht bij de ortho-

doxe predikanten. Zij vreesden dat de tot godsdienstwetenschap omge-

vormde theologie moest dienen om het christelijk geloof te bestrijden.

Dat was voor de ethischen een pijnlijke ontwikkeling.

In die situatie schreef de gevoelige Gunning een open brief aan Kuy-

per, die in De Standaard van 13 december 1875 werd gepubliceerd.

Daaruit bleek dat Gunning enige sympathie koesterde voor de idee van

een vrije christelijke universiteit. Hij wilde graag dat Kuyper een confe-

rentie over dit vraagstuk bijeen zou roepen.

Kuyper reageerde tactisch.

Hij wees Gunning op het gebrek aan eensgezindheid. Men moest kie-

zen tussen het principe van de staatsschool en dat van de vrije school.

Over dat geschilpunt was zes jaar eerder de breuk met Beets en De la

Saussaye ontstaan. Over het principe van de vrije school, waaruit ook

de idee van een vrije universiteit ontstond, moest men een conferentie

van tenminste twee dagen beleggen. Gunning moest zelf de samenroeper

zijn en voor dit doel met de belangrijkste woordvoerders, zoals dr.

78

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen