Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 175
Daartegenover zou de wedergeboren predikant verklaren, dat:
'diezelfde God de Heilige Geest, die voor eeuwen door den mond der
Apostelen en Profeten sprak, in mijn hart indaalt en door een suprana-
tureel getuigenis mij de onwraakbare verzekering geeft: Deze Schrift, dit
goddelijk Woord heb ik, God-zelf, geïnspireerd.'
Het was niet de predikant, die volgens Kuyper het laatste woord had,
nee, dat had God zelf met zijn rechtstreeks getuigenis in het wedergebo-
ren mensenhart.
'En daarom, het is dit getuigenis van den Heiligen Geest, dat alle
clericalisme de tanden uit den mond breekt; na wegneming van al-
le tusschenschakels de ziel rechtstreeks aan God bindt; en juist
daardoor elke leek met dat onschatbaar recht van geestelijke vrij-
heid toebedeelt, waaruit kloeke heldenmoed, onplooibaarheid van
karakter, echte vrijheidszin geboren wordt.'
Zo sprak Kuyper in zijn rectorale oratie over De Hedendaagsche
Schriftcritiek in haar bedenkelijke strekking voor de gemeente des le-
venden Gods.
De oratie vertoonde wel de 'tanden' van Kuypers theologie; want de
ethische theologen, die op grond van de bijbeltekst zelf tot Schriftkritiek
kwamen, werden fel bestreden zonder dat hij dieper op de eigenlijke
problematiek inging.
Kuyper had van Scholten geleerd veel bijbelteksten te gebruiken in
een dogmatisch betoog, maar we vinden heel zelden een nauwkeurige
uitleg ervan. En hoe was de praktijk van deze leer?
De bundels 'predicatiën' en de series 'stichtelijke bijbelstudiën Uit het
Woord' vertoonden alle hetzelfde gebrek. Kuyper bleek geen goed uit-
legger, omdat hij niet goed luisterde. Hij gebruikte de bijbelteksten voor
zijn populair theologische uiteenzettingen. Misschien alleen in zijn serie
over Vrouwen in de Heilige Schrift ontdekken we een poging tot inleven
in de teksten. Maar ook bij de uitleg van verhalen bleek Kuypers pater-
nalistische instelling. Over Eva schreef hij bijvoorbeeld:
'De vrouw in wie al het vrouwelijke, als in kieme verscholen lag.
Haar gratie en afhankelijkheid; haar verleidbaarheid door Satan,
en toch weer haar ontvankelijkheid voor het geloof.
In Adam was meer. In hem toch school niet alleen het manlijke,
maar al het menschelijke, en door Eva komt ook het vrouwelijke
uit hem te voorschijn. Eva was uit hem.'
Als voorbeeld van frappant theologisch bijbelgebruik, schreef hij direct
169
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 374 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 374 Pagina's