Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 172

heengreep met behulp van een nationale romantiek, die door hem demo-

cratische vleugels kreeg.

Aan zijn vele schrijven lag veel studie ten grondslag en een grote am-

bitie. Maar er was niet altijd voldoende tijd voor een weldoordachte ver-

werking tijdens de avondwandelingen. Ook in de theologie paste niet al-

les naadloos aan elkaar.

Toen hij, om hoogleraar in de dogmatiek te kunnen worden, de leer

der verbonden ging ontwikkelen, kwam de vraag op naar de relatie tus-

sen verbond en kinderdoop. Kortheidshalve werd toen tien bladzijden

lang 'een oud-vaderlandsch godgeleerde' en 'scherpzinnig belijder' geci-

teerd. Maar de overgenomen uiteenzetting bleek later niet te passen in

Kuypers eigen theologie. Volgens het overgenomen citaat ging het bij de

kinderdoop om de belofte van het verbond aan de kerkelijke gemeente,

waartoe ook het kind behoorde, dat gedoopt zou worden. En niet, zei

het citaat, omdat 'dit kind den Heiligen Geest heeft, of zekerlijk zalig

zal worden.'

Maar Kuyper zelf dacht niet dat de wedergeboorte als een nieuwe wij-

ze van leven volgde op een proces van: geboorte uit christenouders, kin-

derdoop en opname in het genade-verbond, opvoeding en het horen van

Gods Woord, gaan geloven, bekering en daardoor wedergeboorte. Bij

hem ging de wedergeboorte vooraf als een onmiddellijke gave Gods,

waardoor het geloofsoor ontstond dat daarna pas Gods Woord kon ho-

ren. Van de kant der Afgescheidenen zouden na de Hereniging van 1892

ook op dit punt bezwaren tegen Kuyper ingebracht worden. Daar stelde

hij toen niet de statistiek, maar wel de werkelijkheid van die dagen te-

genover.

In 1894 werden van de 90.000 geboorten:

als levenloos aangegeven 7.389,

stierven beneden een jaar 23.587,

en tussen 1 en 5 jaar 10.246,

en tussen 5 en 14 jaar 3.858.

In totaal stierven op 90.000 geboorten 45.080 kinderen.

Ruim vier van de negen kinderen stierven dus, voor de meeste van hen

in staat waren tot bewust geloof. Omdat ze volgens Kuyper slechts door

wedergeboorte in de hemel kwamen, moest de wedergeboorte wel voor-

afgaan aan het geloof.

Maar deze cijfers werden slechts als argument gebruikt. In feite be-

rustte Kuypers wedergeboorteleer op zijn theologisch inzicht, waarin

mystiek, romantiek, het Calvinisme en dan ook de realiteit achter deze

cijfers, een rol speelden. Maar dan de realiteit niet bij verre en vreemde

volken, maar in eigen kring. Want, schreef hij,

'natuurlijk is hierbij uitsluitend sprake van de uitverkorenen . . .

166

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen