Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 95

Wat in de novembervergadering bij Hovy werd besproken, is mij niet

bekend. Het vraagstuk van de predikantenopleiding werd in die dagen,

met name in Amsterdam, actueel. Men besloot in ieder geval tot een

maandelijkse bijeenkomst.

In de decemberbijeenkomst volgde de beslissing tot oprichting van

een eigen theologische faculteit als begin van een vrije universiteit.

Kuyper had naar aanleiding van de opeenvolgende wetsvoorstellen al

jarenlang over kerk en opleiding gedacht, gesproken en geschreven. Er

zou ruimte voor een christelijke universiteit zijn, als de overheid de

theologische faculteiten ophief. Maar de wet van 1876 hield de theologi-

sche faculteit in stand, het de universiteit van Groningen voortbestaan

en maakte het zelfs mogelijk om het Athenaeum van Amsterdam tot

vierde universiteit om te vormen.

De synode der Nederlandse Hervormde Kerk kreeg het recht tot be-

noeming van driemaal twee eigen hoogleraren. De overheid zou hun sa-

laris betalen. De wet schiep wel de mogelijkheid tot het stichten van een

vrije universiteit, maar er was geen enkel gebrek aan universitaire voor-

zieningen.

Als we Kuypers rede uit 1912, Een geloofsstuk, mogen geloven was

er in 1873 reeds sprake van om dr. Ph.S. van Ronkel en hem aan de am-

sterdamse theologische faculteit te verbinden, als daar een universiteit

zou komen. Maar toen vond hij na overleg met Groen en Elout van Soe-

terwoude dat plan 'volstrekt waardeloos'.

In december 1877 kwam deelname aan de theologische faculteit van

de amsterdamse universiteit opnieuw aan de orde.

In De Standaard van 4 december verscheen een driestar, een puntig

artikeltje voorafgegaan door drie sterretjes:

'*** Slippendraagster aan Amsterdam onthouden.

Wijlen de Minister Heemskerk heeft aan de Synode (?) van de

Ned. Herv. Kerk salaris voor een slippendraagster aan elk der drie

Rijksuniversiteiten toegezegd, als aanvulsel van de rompfaculteit,

die er voor de Theologie is gesticht. Altijd op meer belust, vroeg

de Synode ook geld voor zulk een slippendraagster bij de Gemeen-

telijke Universiteit te Amsterdam. Heemkerk zou waarschijnlijk

ook dat hebben toegestaan. Kappeyne weigerde. Die weigering

strekt hem tot eer.'

Het woord slippendraagster was in De Standaard al eerder gebruikt om

de door de synode te benoemen twee kerkelijke hoogleraren per rijks-

universiteit, te kwalificeren. Op 10 oktober had ook prof. dr. J.I. Doe-

des dat woord gebruikt. De titel van zijn openingsrede te Utrecht was

91

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen