De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 179

fundamenteel aantastte. Na enige tijd werd dat de leiders van die

gereformeerde wereld wel duidelijk. Grosheide, Hepp, Schilder,

Berkouwer, H.H. Kuyper, K. Dijk en later ook de politici, zoals

V.H. Rutgers en Colijn, verdedigden het erfgoed tegen deze aanval.

Maar tegelijk gingen Hepp, Colijn, H.H. Kuyper, V.H. Rutgers en

anderen ijveren voor een Calvinisten-Bond, waarin zij gingen

samenwerken met zowel propagandisten van Karl Barth alsook

volgelingen van Geelkerken. Schilder kon dat niet begrijpen, omdat

die samenwerking op gereformeerde grondslag geschiedde. Met zijn

kritiek op die dubbele moraal, die terugging op de scheiding tussen

De Standaard en De Heraut in 1877, het brede en het smalle klavier

dat Kuyper bespeelde, begon Schilder zijn protesten tegen de

gereformeerde wereld. Hij was een bestrijder van de religieuze

burgerlijkheid, de wijsgerige synthese, de morele dubbelzinnigheid,

de logische inconsequentie en het ethische geschipper. Hij was een

vijand van de dialectiek van 'ja' en 'neen' tegelijk en ook van de

synthese van ja en neen. Hij vond dat 'ja' 'ja' en 'neen' 'neen'

moest zijn. Men moest kiezen: Tusschen 'ja' en 'neen,', zoals een

boektitel van hem aangaf. God de Eeuwige, kwam wel in de tijd en

Hij stond wel degeüjk in verbondsbetrekking met de gelovigen en

met de gereformeerde wereld. Maar alleen als daar reformatie en

bekering tot stand kwam, want binnen de verbondskring was ook

deformatie en afval mogehjk. Zo werd Schilder ook een profeet,

maar dichter bij huis dan Barth, en ook klein-schaliger en vooral:

birmen de poort.

Barth sprak de Duitse theologen aan en in Nederland vooral

hervormde jongeren, en via de N.C.S.V. ook de gereformeerden-in-

hersteld-verband. Schilder fascineerde vooral veel gereformeerde

jongeren door zijn gesprek met de tijdgeest over de cultuur. Hij

ging diep in op de nieuwste ontwikkelingen in de literatuur en op

actuele zaken: het boeddhisme, de mystiek, de erotiek en de

psycho-analyse.

Door het conflict met Hepp over de Calvinisten-Bond in de

redactie van De Reformatie besloot Schilder niet bij Grosheide of

Hepp aan de VU, maar in Duitsland te gaan promoveren. Hij ging

op 7 april 1930 naar Erlangen om informatie over zijn studiemoge-

lijkheden aldaar.

In die dagen werd aan de VU een proefballon opgelaten door

Waterink. Student C. Veenhof, die de drukproeven van het boek

Tusschen 'Ja' en 'Neen' voor Schilder corrigeerde, vroeg hem over

173

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen