De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 333

verantwoordelijkheid, indien zij op zoo groote zaligheid geen acht

nemen.

Maar de Verklaring van Gevoelen werd niet erkend en de synode

bevestigde 'dat in onze kerken niets mag worden geleerd, dat met

de betrokken leeruitspraken niet ten volle in overeenstemming is.'

De synode handhaafde dat de normatieve opvatting van het

verbond alleen als uitwendig verbond kon worden aanvaard. Het

eigenlijke, inwendige verbond kwam daarbij door de wedergeboorte-

opvatting tot zijn recht. Wie met Vollenhoven tegen de leeruit-

spraken als een theologisch resultaat van de synthese tussen bijbels

en Aristotelisch denken, bezwaar had, had geen recht van spreken,

mocht niet langer preken en kwam niet op de kansel.

Volgens Schilder was nu inderdaad de teerling geworpen. Dat

wilde zeggen, dat hij tot verzet ging oproepen. Zijn

ongehoorzaamheid aan deze synode met haar uitspraken bracht hij

tot uitdrukking door zijn brief aan de synode als een publiek

gegeven advies aan alle kerken toe te zenden.

Prof. Nauta zei jaren later: 'wij op de synode verstonden die

brief als een revolutionaire uitdaging!' En het was ook een

uitdaging, maar dan van een autoritaire synode, die in niets de

bezwaarden uit verschillende kerken tegemoet wilde komen. Dat

zinnetje: 'Blijft de onderteekeningseisch gehandhaafd, dan is de

teerling geworpen', gaf de situatie precies weer, en men zal zelf

moeten uitmaken wie de teerling wierp.

Geen van beide partijen bleek bereid of in staat tot enige

concessie. In een ellendige tijd ging het nu hard tegen hard, tussen

de synode en de oppositie, ook tussen K. Schilder en J. Ridderbos.

Op 1 februari 1944 kwam de synode in een spoedeisende

vergadering bijeen. Er waren brieven uit Den Haag en Voorburg

van de predikanten dr. A. de Bondt, J. Attema, L. Oranje, Jac. van

Nes, mr. W.S. de Vries en A.G. Barkey Wolf met het verzoek om

met vaste hand op te treden tegen de kerkeraad van Kampen en

'het revolutionair drijven van prof. Schilder.'

Achter deze brieven bespeur ik enige actie van H.H. Kuyper,

die nog steeds de synode van advies diende. Juist in die dagen

kreeg hij bericht, dat zijn zoon in Rusland was gesneuveld.

De kerkeraad van Kampen had het besluit gepubhceerd 'dat hij

zich niet gerechtigd acht van de predikanten en andere ambtsdra-

327

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen