Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 40

hoewel 't me dikwijls veel kost om zoo goeden tijd aan mijn werk

er voor te ontstelen.'

Twee maanden later, half februari 1863, was Bram dagelijks met zijn

werk bezig. Hij schreef de werken van Laski over en corrigeerde druk-

proeven. Hij leefde van kleine studiebeurzen en het lesgeven en repete-

ren. Hij woonde thuis op een eigen studeerkamer. Zijn vader verdiende

fl. 1850,- per jaar voor een gezin bestaande uit zeven personen. De rege-

ring ging in februari daarop fl. 200,- bezuinigen. Ook was er toen in Lei-

den kerkelijke onenigheid, met de collecte voor de kerk als inzet. Een

proponent kon meestal met een salaris van fl. 800,- beginnen en dat be-

tekende armoe als de gemeenteleden niet royaal waren met aanvulling

in natura.

De vrienden van Bram hadden Leiden verlaten en vonden een eigen

pastorie. Zijn oudste zuster was met Jan Mond verloofd, een luthers

proponent en hulpprediker te Kampen. Zij hadden al lang met trouwen

gewacht, maar voor hij te Culemborg proefpreekte, gaf hij bloed op,

zodat meteen aan tuberculose werd gedacht.

Johanna Schaay werd op 8 maart al 22 jaar. Zij zag niet langer op

tegen het huwelijk en wilde graag trouwen. Haar vader was een zieke

man, die niet lang meer zou leven. Voortdurend was er een conflict tus-

sen haar vader en haar Bram. Zijn eigen vader noemde hem een animal

disputans en haar vader vond hem zonder meer een Jezuïet, omdat hij

hardnekkig met zijn verbaal geweld steeds het eigen gelijk afdwong.

Toen kwam er een vacature te Beesd met een tractement van fl. 2400,-.

Dat bericht trof Bram als een elektrische schok. Als hij daar kwam, zou

hij een hulpprediker kunnen betalen en zelf verder studeren. Hij had er

helaas geen relaties. Maar hij wist al dat de benoeming in handen was

van de Graaf van Bijlandt tot Mariesweerd, die er ook woonde.

Bram was begonnen engelse les aan zijn zus te geven met behulp van

een boek dat hij van Jo had gekregen. Om elf uur 's avonds kwam zijn

jongste zus, de zestienjarige Jeanette, uit bed, kleedde zich weer aan en

kwam dan bij haar broer op de kamer om samen de romantische bestsel-

ler The heir of Redelyffe van Charlotte Mary Younge te lezen. Hij dacht

aan het tractement te Beesd toen ze lazen: 'that want of wordly goods

withers so often man's hopes!' Armoede zou ook hem wanhopig ma-

ken. Beesd bracht hem in een 'noodlottige spanning'. Hij wilde letterlijk

'hemel en aarde' bewegen als hij daaraan dacht. Als hij Beesd niet

kreeg, zou hij wellicht diep ongelukkig het vertrouwen in God opzeg-

gen. Zijn werk, zijn roeping, zijn toekomst was met dit beroep naar

Beesd gemoeid.

Enkele dagen later had hij er via de invloedrijke ds. Van Iterson een

36

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen