De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 123

politiek en rechtswetenschap ontkende, scherper uitgedrukt, hij

ontkende de mogelijkheid van een modem Calvinistische staatkunde

en van een modem Calvinistische staatsbeschouwing.'

Hoewel zijn moeder van oorsprong een volgehnge van

Kohlbmgge was, uitte Dooyeweerd ook kritiek op de

Kohlbruggianen: ze waren van de staatkunde afkerig en ze waren

niet met de Doleantie meegegaan.

Het advies inzake Rooms-katholieke en Anti-revolutionaire

Staatkunde, dat tegehjk klaarkwam, bewees dat Dooyeweerd toen

nog met Vollenhoven het realistische uitgangspunt deelde, niet het

naïef maar het 'transcendentaal reaUsme' volgens de terminologie

van Anema.

In oktober 1923 kreeg de Kuyperstichting een rabriek in het

Antirevolutionaire Partijorgaan Nederland en Oranje. Dooyeweerd

wüde daarin aantonen 'de vastheid en eeuwigheid van het beginsel

bij al zijn wisselende aanknoopingspunten bij de practijk.'

In 1924 begon Dooyeweerd vervolgens een serie artikelen over

Het Calvinistisch beginsel der Souvereiniteit in eigen kring als

staatkundig beginsel. Vrijwel ongemerkt ging hij daarbij over van de

door Kuyper bedoelde maatschappehjke kringen via levenssferen op

wetssferen.

Dooyeweerds eerste publieke introductie van het begrip

wetsidee begon met de opmerking dat de soevereiniteit alleen aan

God toekomt, die over ons heerst door zijn wet. Hij zei:

Deze wet ontplooit zich in verschillende ordinantiën, naar gelang van de

levenssferen, waarover zij door den Souvereinen Schepper is gesteld.

God heeft Zijn ordinantiën gesteld zoowel voor de redelooze natuur,

als voor de religie, de moraal, de kunst, het rechfcsleven etc. Ieder dezer

levenssferen vormt naar Calvinistische belijdenis een souvereinen kring.

De Calvinistische wetsidee ... aanvaardt en belijdt de eeuwige en

onoverkomelijke grensUnie tusschen de oneindige wijsheid Gods en de

eindige wijsheid der menschelijke rede... Die wet Gods ontplooit zich in

een veelheid van souvereine wetssferen, die het schepsel als ^

zelfstandige, souvereine kringen heeft te aanvaarden. Een andere is

Gods wet in de natuur, een andere in de historie, een andere in de

sfeer van de moraal, een andere in die van het recht.

In dit verband zag Dooyeweerd de mens toen als een biologisch-

redelijk-zedelijk schepsel. Hij karakteriseerde de mens toen nog

119

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen